Ontsnappingsverhalen

Charlotte Vlek

November 2021

Creative Commons BY-NC-SA

Snelweg

I

Ik rijd over een eindeloze snelweg. Ik kan me niet meer herinneren wanneer deze snelweg begon en ik weet niet hoelang het nog gaat duren, laat staan waar ik naartoe op weg ben. Voor me strekt zich eindeloos grijs asfalt uit, gevuld met een heleboel blikken gevaartes op wielen. Elke keer dat ik word ingehaald zie ik dezelfde automobilist in dezelfde houding star voor zich uit kijken. En als ik mezelf beschouw zit ik er eigenlijk precies zo bij. Ik adem eens diep in en uit, en realiseer me: dit is niet waar ik wil zijn. Dit is niet de juiste plek voor mij. Maar het is niet anders.

Ik zet de radio aan. Wellicht helpt een beetje afleiding. Dan kom ik misschien sneller op mijn eindbestemming, wat die dan ook mag zijn. Op de radio speelt Strawberry Fields. Het doet me denken aan andere tijden. Dat is fijn, maar ook niet fijn. Want terugdenken aan iets mooiers dan al dit grijs is wel even leuk, maar maakt het contrast des te groter. Ooit draaiden we dit nummer eindeloos tijdens een autorit door Noorwegen. In gedachten ben ik weer terug op de Noorse snelwegen. Daar was het niet vervelend om onderweg te zijn. De snelweg was er niet bepaald snel, maar vooral bochtig en er was na elke bocht weer een nieuw uitzicht. Bij elke bocht kon je ook zomaar een gigantische camper tegemoet komen, een die jou de berm indrukte waardoor je dan even extra goed over de rand van een fjord kon kijken. Of de weg was zo steil dat je goed moest nadenken over hoe je die haarspeldbocht door zou komen zonder de motor af te laten slaan maar ook zonder uit de bocht te vliegen. Maar ondanks dat was het rijden zelf ook vakantie. Vanwege die vergezichten, van fjorden met fruitbomen aan een kant en besneeuwde hellingen aan de overkant. Of van hoge vlaktes vol met bloemen op een rotsige bodem.

Ineens vliegt het me aan. Ik zit dus hier op deze vreselijke snelweg. Met asfalt, alleen maar asfalt. En het uitzicht is niks waard, ik zie een paar zielige bomen verderop, maar vooral veel leegte. En heel, heel, heel erg veel asfalt en ingeblikte automobilisten. Dit is niet wat ik wil! Ik kan ook niet meer doorbijten en volhouden tot ik van deze snelweg af kan, dit moet absoluut nu stoppen! Ik haal nog een keer diep adem, maar ik voel dat dat niet meer goed lukt. Het voelt niet meer als rustig ademhalen, maar als een gigantische inademing vol horten en stoten in een wereld die voor mij te groot is. Mijn lijf voelt rusteloos en ik moet nu stoppen. Ik moet nu uit deze auto!

Ik stuur de auto de vluchtstrook op en breng hem tot stilstand. Dan buig ik me voorover en ik leg mijn hoofd in mijn handen. Ik probeer tot rust te komen. De radio staat nog aan, dat is te onrustig. Ik zet de radio uit. Maar nu is het te stil, ik kan nog steeds niet tot rust komen. Ik zet de radio weer aan en ga op zoek naar de klassieke zender. Nog steeds is mijn ademhaling gejaagd, en voelt mijn lichaam als een brokje onrust. Als de klassieke muziek de speakers uit stroomt probeer ik nog eens rustig adem te halen en me daarop te concentreren. Maar het rustige klassiek past niet bij mijn stemming. Waarom probeer ik rustig te worden als ik het niet ben? Ik moet juist energie kwijt!

Ik doe de autodeur open. De voorbijrazende auto’s zijn oorverdovend, en vooral heel erg dichtbij. Ik doe de deur weer dicht en kruip naar de bijrijderskant. Daar kan ik uitstappen zonder gevaar voor eigen leven. Maar dan sta ik buiten, in de vreselijke herrie en met mijn voeten op het lelijke grijs van deze snelweg. Even sta ik verbijsterd om me heen te staren. Alsof mijn hersenen hebben besloten: dit is zoveel input dat je het niet allemaal moet willen horen en zien. Maar kort daarna komt het knalhard binnen. Het lawaai. Al die beweging van razendsnelle auto’s. En dan ook nog de geur, die geur! Ik had er helemaal niet aan gedacht toen ik in de auto zat dat de snelweg ook nog zo’n verschrikkelijke geur zou hebben. De geur van de mensheid die de wereld heeft opgeëist en langzaam kapot maakt. De geur van uitlaatgassen. Het begint me te duizelen en ik stap maar weer in de auto.

II

De klassieke zender staat nog steeds aan. Nu kalmeert het me wel. De tomeloze energie van ik wil dit niet is me ontgaan, ik kan nu alleen nog maar instorten en in een hoek tegen de autodeur aanhangen als een slappe vaatdoek. Een stuk van Elgar op viool maakt me rustig en tegelijk triest. Want hier zit ik nu, in de auto, op de vluchtstrook, terwijl de wereld aan me voorbij raast. En wat zijn mijn opties? Uitstappen, de hel in, of doorrijden en doorbijten. Na verloop van tijd ben ik voldoende gekalmeerd en wurm ik me weer naar de bestuurdersplaats. Daar ga ik zitten met mijn handen op het stuur, en na verloop van tijd leg ik mijn hoofd ook maar op het stuur. Triest, is het enige woord dat in mijn hoofd aanwezig is. Maar dan besluit ik dat ik verder moet. Verder, om weg te kunnen van deze snelweg. Hopelijk komt er een afrit.

Ik start de auto en begin te rijden. Naast me zoefen de Audi’s en BMW’s met hun glimmende buitenkantjes. Ik rijd eerst langzaam over de vluchtstrook, om mezelf de kans te geven om bij te komen. Op de radio klinkt nog steeds klassiek. En ik doe hard mijn best om gestaag door te rijden. Het geeft niet dat het langzaam is, ook over de vluchtstrook kom ik wel bij een afrit, houd ik mezelf voor. Het geeft niet, het komt wel. Het geeft niet, het komt wel.

Maar even later wordt ik nog steeds achter elkaar ingehaald door glimmende zwarte en zilvergrijze auto’s, en rijd ik nog steeds op de vluchtstrook. Het begint nu donker te worden. En er zijn wel iets minder auto’s op de weg. Ik rijd gestaag door. Het komt wel, het komt wel.

Er moet toch ergens een afrit komen?

Ergens zal toch een afrit zijn, zou je denken?

Waar gaan de andere auto’s dan naartoe, als deze snelweg helemaal geen afritten heeft? Wat is het nut?

Waarom rijden we eigenlijk allemaal dezelfde kant op? Is er dan geen andere rijbaan in tegengestelde richting?

III

De hele nacht heb ik doorgereden. De gele verlichting van de lantaarnpalen maakte de wereld van deze eindeloze snelweg nog triester. Nu was het niet alleen maar grijs, maar grijs in het treurige geel van verlatenheid. Zo af en toe werd ik ingehaald door een auto. Dan zag ik eerst de koplampen opdoemen in mijn achteruitkijkspiegel en werd ik algauw ingehaald, om vervolgens ook al heel snel niks meer van die hele auto te zien. Voor de zekerheid rijd ik nog steeds op de vluchtstrook. Want juist ’s nachts rijdt iedereen nog harder, en zullen ze me misschien niet op tijd zien. En nu begint er weer wat meer verkeer te komen, dus kom ik helemaal niet meer van die vluchtstrook af.

Na verloop van tijd vind ik een ritme, een ritme dat past bij de strepen op de weg die zich maar blijven herhalen, van de hectometerpaaltjes en van de auto’s die me inhalen. Alles blijft zich maar herhalen in deze grijze wereld, maar ik vind een manier om toch door te gaan. Ik blijf rijden, en als ik maar blijf rijden dan kom ik vast wel ergens, toch?

In gedachten probeer ik naar een fantasiewereld te gaan. Ik lig op een stukje strand, met de branding die in een eeuwig ritme heen en weer blijft bewegen. En er is verderop in zee een zeilboot, als een klein puntje aan de horizon. En over dat alles heen staat een grote glazen halve bol, alsof iemand een theeglas omgekeerd over mij en de zee heen heeft gezet om me te beschermen tegen de rest van de wereld. Dit beeld helpt me om te accepteren dat dit nu mijn wereld is. Ik blijf in mijn omgekeerde halve bubbel en accepteer dat ik in het ritme moet blijven, in de herhaling, totdat er andere mogelijkheden zijn. Langzaam smelten de beelden in elkaar, de herhaling van de branding en de herhaling van de strepen op de weg. En ik ga gestaag door.

IV

Ik lig nog steeds in mijn beschermende halve bol met strand, boot en branding. En ik zit nog steeds in mijn auto met strepen, hectometerpaaltjes en inhalende auto’s. Het duurt maar voort. In mijn gedachten begint het beeld van het strand te verloederen. Om me heen liggen aangespoelde stukken hout en resten touw. Er liggen resten van schelpen, maar nergens ligt nog een schelp intact. Het zijn allemaal vlijmscherpe brokstukken van schelpen, waar je je tenen aan open haalt als je met blote voeten zou rondlopen. Maar ik loop niet rond. Ik lig ook niet meer op het strand. Ik lig nu in de branding, en de branding spoelt over me heen en sleept me heen en weer over de schuine helling van het beginnende strand. Ook daar liggen scherpe restanten van schelpen, en mijn lijf wordt er overheen gesleurd door de branding.

En dan trap ik op de rem. Het is niet eens een bewuste keuze, het gebeurt. Zo hard als ik kan trap ik op de rem, en de auto komt gillend tot stilstand. Dit keer hoef ik niet lang na te denken. Ik gooi mezelf met een onhandige beweging voorover op de bijrijdersstoel en duw meteen de deur open. Mijn benen liggen nog half bij het gaspedaal maar mijn bovenlijf is al op weg naar buiten, de auto uit. Ondanks deze onhandige uitgangspositie - het was misschien handiger geweest om eerst gewoon op de bijrijdersstoel te gaan zitten en dan kalm uit te stappen - sta ik daarna vrij snel buiten de auto. En daar is, niet onverwachts, het geweld verschrikkelijk. Ik hou mijn ogen en oren open, en ervaar alles zoals het is. Het lawaai van de auto’s, de enorme snelheid waarmee ze voorbijrazen. Al het grijs en al het glimmerige blik. En die geur, die vreselijke geur. Ik onderga het en ik ben me bewust van de walging die het oproept. En dan draai ik me om en loop de berm in.

V

En wat is er dan naast zo’n vreselijke snelweg? In de berm is het lawaai nog steeds verschrikkelijk, en ook 100 meter verder de berm in is het niet veel beter. Ik loop door het hoge gras en soms wat laag struikgewas. Nee, het is hier niet mooier dan op de snelweg zelf, en het lawaai, de geur en de aanblik is verschrikkelijk. Maar ik worstel me er doorheen. Zo af en toe kom ik een stuk afval tegen dat een automobilist uit het raam heeft gegooid. Een afgekloven appel, of een leeg zakje chips. Soms kom ik een greppel tegen waar ik doorheen moet klauteren, en soms loop ik schrammen op van laag struikgewas dat prikt. En soms kijk ik even om en zie ik mijn auto nog staan, relatief dichtbij nog, en relatief aanlokkelijk gezien de onaantrekkelijkheid van de berm. Maar ik zet door. Want de enige manier om van een snelweg zonder afritten af te komen, is door de berm.

Na eindeloos zwoegen lukt het me steeds beter om door de berm te ploeteren. Misschien is het hier ook zo langzamerhand wel iets beter begaanbaar. Ik kijk niet meer om naar mijn auto, en ik kijk ook niet vooruit naar een eindbestemming. Ik zwoeg verder, en ben tevreden dat dat aardig lukt. En dan, na een tijdje, ga ik even zitten om te pauzeren. Ik kijk op en zie dat ik me in een bos bevind. Het is er groen, met allerlei verschillende vegetatie. Ik sluit mijn ogen en hoor de vogels. En dan, als ik zelf heel stil ben en heel hard mijn best doe om alles tot me te laten doordringen, hoor ik dat er verderop een beekje moet zijn, dat me uitnodigt om me in het ruisende water te komen opfrissen.

Koffertje

Toen ik uit de trein stapte droeg ik in elke hand een koffer. In mijn linkerhand had ik een middelgrote koffer met wat kleding, toiletspulletjes en een paar boeken. En in mijn rechterhand had ik een klein zwart koffertje, dat ik al jaren met me mee droeg. Wat er precies in zat wist ik niet, want ik was de sleutel al lang geleden kwijt geraakt. Het koffertje was loodzwaar, ondanks het kleine formaat. En nu was ik speciaal naar deze grote stad gekomen om dit koffertje open te maken. Hier was vast wel iemand die me daarbij zou kunnen helpen.

Ik stapte het stationsgebouw uit en zette mijn koffers even neer om uit mijn jaszak een briefje met een adres te vissen. Mijn vriendin Mara had me geschreven dat er bij haar in huis een kamer vrij zou komen, dus daar ging ik nu naartoe. Ik vroeg iemand om me de weg te wijzen en algauw stond ik met mijn twee koffertjes in de hand voor de deur van een oud pand in de binnenstand.

“Em, je bent er!” riep Mara. En ze trok me naar binnen voor een stevige omhelzing. Blij keken we elkaar aan. “Geef maar hier, die koffers, ik zal je laten zien waar je komt te wonen!” zei Mara kordaat. Ik gaf haar mijn middelgrote koffer met gewone spullen. De kleine zwarte koffer hield ik zelf vast.

I

En zo kwam ik te wonen in het huis van tante Bessie. Zo heette ze natuurlijk niet echt, maar zo noemden Mara en ik onze hospita. We zagen haar niet vaak, maar als we haar zagen liep ze altijd met een dienblad met één kopje thee en een schoteltje met precies 3 koekjes. Dan kruiste ze letterlijk onze wegen: vanaf de voordeur liep er een lange gang naar achteren, met aan weerszijden de vertrekken waar tante Bessie woonde, waardoor we haar dus regelmatig tegenkwamen terwijl ze de gang overstak met haar dienblaadje. Achter op de begane grond waren voor ons een aparte keuken en een klein badkamertje. En dan was er een steile trap naar boven, naar onze slaapkamers. Bovenaan de trap was links mijn kamer, en rechts de kamer van Mara.

Op de dag dat ik aankwam in dit huis had ik als een van de eerste dingen mijn zwarte koffertje onderin een oude inbouwkast in mijn kamer gezet. Daarna had Mara me natuurlijk even rondgeleid. Tenslotte stonden we samen in ons keukentje beneden boontjes te doppen voor het avondeten.

“Dus je bent hier naartoe gekomen om langere tijd te blijven?” vroeg Mara.

“Ja, dat denk ik wel,” zei ik. Eigenlijk was ik hier natuurlijk vooral naartoe gekomen omdat ik hoopte dat iemand me kon helpen om het koffertje open te maken. Maar ik was ook van plan om wat werk te zoeken voor een tijdje, dan kon ik rustig op zoek naar de juiste persoon die me zou kunnen helpen.

“Wat gezellig!” zei Mara. Ik keek op van het boontjes doppen. Huh?

“Gezellig dat je hier een tijd komt wonen, toch!” zei Mara.

Ohja, ik was in gedachten bij het zwarte koffertje, en dat vond ik helemaal niet gezellig. Maar ze had gelijk, natuurlijk. “Ja, heel gezellig!” antwoordde ik. “Mag ik morgen mee naar je werk, om te vragen of ze misschien ook wat aan mijn diensten hebben?”

“Natuurlijk,” zei Mara. “Er is net een nieuwe afdeling in ons warenhuis waar mensen kleding uit een catalogus kunnen uitzoeken die dan op maat gemaakt wordt. Daar kunnen ze vast nog wel een naaister gebruiken. Handig dat je een vaardigheid hebt die in elke stad wel inzetbaar is!”

Ik knikte. En Mara babbelde meteen verder: “Maar nu moet je me alles vertellen over ons dorp. Ik wil alle roddels horen!”

“Haha, alle roddels van de afgelopen 3 jaren sinds je naar de grote stad bent vertrokken? Weet je het zeker? Dan moet ik je ook alles vertellen over de mannen van mevrouw Fideel…”

We moesten allebei lachen en zo begon een gezellige avond met veel koppen thee en verhalen over ons oude dorpje die mogelijk niet allemaal op waarheid gebaseerd waren.

De volgende ochtend liepen Mara en ik samen naar het warenhuis waar ze werkte. En ja hoor, natuurlijk was er wel wat werk voor een naaister. Ik mocht die dag mijn vaardigheden laten zien en aan het eind van de dag was ik verzekerd van een inkomen voor de komende tijd. Voortaan liepen we dus elke dag ’s ochtends en ’s avonds samen van en naar ons werk. Overdag zag ik haar verder niet, want ze werkte op een andere afdeling. Dan probeerde ik mijn gedachten te concentreren op de jurken die ik maakte voor rijke dames in het warenhuis. Maar vaak dwaalden mijn gedachten met een schuldgevoel naar het zwarte koffertje dat ik onder in de kast had gezet. Aan het eind van mijn eerste week in deze stad deed ik de kast open en bekeek ik het koffertje eens. Het was nog steeds zwart en het zat nog steeds potdicht. En toen ik het optilde was het nog steeds loodzwaar. Zwaarder misschien wel dan het ooit was geweest. Met een zucht zette ik het weer terug en deed de kastdeur dicht.

Maar ’s avonds in bed groeide mijn schuldgevoel. Ik kwam hier om dit koffertje open te maken, en in plaats daarvan kletste ik vooral veel met Mara. Die nacht sliep ik onrustig en droomde ik over het koffertje. Het werd steeds groter en groter, totdat het uit mijn kast knapte en om mijn hele kamer heen dichtklapte met mij opgesloten in het koffertje. Ik schrok ervan wakker en besloot dat het tijd was om het koffertje open te maken.

II

De volgende dag vroeg ik aan tante Bessie of ze een goede slotenmaker in de buurt wist. Ze keek me wat achterdochtig aan. “Waar heb je die nu weer voor nodig?” Ik realiseerde me dat het een beetje gek leek om aan je hospita te vragen naar een slotenmaker. Alsof ik van plan was om de sleutels van haar huis te kopiëren. Mara kwam er bij staan en keek verwonderd van mij naar de hospita. Dus ik moest toch even iets uitleggen.

“Nou,” begon ik, “ik heb een klein koffertje dat al jaren lang op slot zit, en waarvan ik niet precies weet wat er in zit. En ik dacht: in deze stad is vast wel iemand die me kan helpen om het koffertje open te maken.”

“Oh!” riep Mara. “Dat koffertje zag ik toen je hier aankwam! Dat mocht ik toen niet van je dragen, ik weet het nog! Zit er soms een schat in?” En ze keek me met twinkelende oogjes aan.

Ik deed mijn best om er even om te lachen. Maar ik wist dat er geen schat in zou zitten. Er zou iets zwaars in zitten. Iets dat paste bij de kleur van het koffertje. Iets zwarts. Maar wat precies, dat wist ik niet. Tante Bessie keek me al een tijdje doordringend aan. Ze maakte in haar hoofd duidelijk een afweging over de geloofwaardigheid van mijn bewering.

Tenslotte haalde tante Bessie een oud telefoonboek erbij en zocht een adres van een slotenmaker voor me op. Ik ging meteen op pad, met het koffertje. Mara leek even aanstalten te maken om ook mee te gaan maar ik zei meteen nadrukkelijk tegen haar: “tot straks, Mara!” en trok de deur achter me dicht.

En nu zou het misschien leuk zijn als dit verhaal je als lezer heel lang in spanning hield over de inhoud van het koffertje. Dat ik langs twintig slotenmakers en verschillende gereedschapswinkels moest voordat iemand in staat was om het open te maken. Maar zo ging het niet. Ik kwam aan bij de slotenmaker en die zei: “ja hoor, dat kan ik wel openmaken. Dan moet ik alleen even uw naam en adres noteren voor het geval de politie hier later nog naar komt vragen.” Dat vond ik natuurlijk geen probleem, en daarna haalde de slotenmaker een loper tevoorschijn en maakte het koffertje open.

Het koffertje stond op de toonbank van de slotenmaker. Ik opende de deksel en sloeg het meteen weer dicht. Gauw deed ik een stap achteruit. De slotenmaker keek me verbaasd aan. “Eh, dankuwel” mompelde ik nog. En toen deed ik met tegenzin weer een stap voorwaarts om het koffertje te pakken. Het woog loodzwaar. Ik torste het mee naar huis en schoof het meteen weer onderin de kast. Ik ging op bed liggen en verstopte me onder de dekens. Even later stapte ik weer uit bed en gooide een deken over het koffertje heen. Daarna deed ik de kastdeur weer dicht en ging zelf ook weer onder een deken liggen op het bed. Daar bleef ik eindeloos liggen. Totdat er op de deur van mijn kamer geklopt werd. Het was Mara.

III

“Mag ik binnenkomen, Em?” vroeg Mara.

“Ja, kom maar,” riep ik van onder mijn dekens.

Mara kwam naast me zitten op de rand van het bed en zei niks. Toen aaide ze wat over mijn rug. Nog steeds zei ze niks. Na een hele tijd kroop ik onder de dekens vandaan en ging naast haar op de rand van het bed zitten.

“Was het niet wat je verwacht had?” vroeg ze.

Op die vraag had ik geen antwoord. Ik had geen verwachtingen. Maar ik was wel geschrokken van de inhoud van het koffertje. Ik schudde mijn hoofd maar zei niks. Mara bleef geduldig naast me zitten terwijl ik woorden zocht om haar te vertellen wat er in zat. Zo af en toen maakte ik een beginnetje. Ik schraapte mijn keel, maar kon toch niks zeggen. Ik ging eens wat verzitten, maar kon nog steeds niks zeggen. Tenslotte riep ik heel snel en een beetje schor: “er zaten foto’s in!”

“Oh!” zei Mara. Het lukt haar niet om haar opluchting te maskeren.

“Foto’s?”

“Ja, foto’s” zei ik. “Van vroeger”. Maar er zat nog meer in, en dat kon ik haar niet vertellen. Er zat ook een klein bolletje zwart licht in. Nee, nou ja, niet echt natuurlijk. Maar zo voelde het. Alsof er een klein bolletje stijf opgerolde rottigheid in zat, dat zou ontsnappen als ik te lang naar de foto’s keek. Alsof het bolletje zich zou uitrollen tot grote flarden zwarte mist, die zich dan langzaam om mij heen zouden draperen tot er geen licht meer over bleef in mijn leven.

“Maar waarom vind je dat dan zo erg?” vroeg Mara. Ze keek me heel vriendelijk aan, probeerde me duidelijk te helpen. “Dat is toch helemaal niet erg?”

“Ik vind het wel erg,” bracht ik uit. “Het zijn nare foto’s die ik niet wil zien. Nouja, niet nare foto’s, het zijn best mooie foto’s. Maar foto’s die me aan nare dingen doen denken.” Mara keek me stilletjes aan. Ze aaide me nog eens over mijn rug. Tenslotte zei ze: “zal ik een kopje thee voor je maken?”

IV

De volgende dag liepen we weer samen naar het warenhuis waar we werkten. We praatten over andere dingen. Overdag probeerde ik ook aan andere dingen te denken dan het koffertje in de kast. Ik probeerde me te concentreren op het geluid van mijn naaimachine. Heerlijk is dat, dat het geluid mijn gedachten wat dempte. En thuis probeerde ik ook aan andere dingen te denken. Ik liet het koffertje in de kast staan en ging bij Mara op de kamer zitten totdat het echt tijd was om naar mijn eigen kamer te gaan om te gaan slapen. We dronken veel thee en aten ook best veel chocola.

Maar toen ik ’s avonds in bed lag had ik het idee dat het koffertje me aanstaarde door de kastdeur heen. Ik stelde me voor dat het koffertje nog zwaarder was dan ooit tevoren. En ik verstopte me onder de dekens. Het was een beetje als vroeger, als er een enge film op televisie was. Zelfs als de televisie uit was vond ik het eng. Mijn vader had toen gezegd: die engheid zit eigenlijk in jezelf. Je bent vooral bang om er bang voor te zijn. Je bent bang voor de reactie die je misschien zou hebben als je die film zou zien. Maar de televisie staat dus gewoon uit. Het was lief bedoeld, maar maakte me eigenlijk alleen maar banger. De engheid zit binnenin mij! En die kan ik niet uitzetten! Zo voelde het nu ook. Dat koffertje stond in de kast, maar het voelde eigenlijk inmiddels alsof dat strak opgerolde zwarte bolletje met narigheid in mij zat. Ik was bang voor de mistflarden die mijn wereld duister zouden maken.

“Kon je een beetje slapen?” vroeg Mara de volgende ochtend.

“Een beetje,” zei ik naar waarheid. Ik had wel wat geslapen maar voelde me in mijn hele lijf loodzwaar. Samen liepen we naar ons werk. Mara pakte mijn hand en gaf er een kneepje in.

“Kan ik je helpen?” vroeg ze. Ik keek haar even aan. Ik vond het fijn dat ze bij me was, fijn dat ze mee leefde. Maar nee, ze kon me niet helpen. Niemand kon me helpen. De engheid zat ik mij.

“Ik weet niet hoe je me kunt helpen.” zei ik zachtjes. En ik keek naar de grond. “Maar ik vind het fijn dat je er bent.”

V

De volgende ochtend werd ik wakker na weer een onrustige nacht. Toen ik mijn kamerdeur open deed zag ik dat Mara er een cadeautje voor had gelegd. Een blikken koektrommel met een vrolijk plaatje erop. Ik maakte de trommel open en vond een briefje van haar: “Lieve Em, laten we samen een trommel vullen met fijne foto’s. Zullen we dit weekend samen toerist in eigen stad zijn?”

Die zaterdagochtend stonden we om half 10 op het plein in het centrum van de stad. Gewapend met een fotocamera en een rugzakje met lekker eten om onderweg te picknicken stonden we om ons heen te kijken.

“Kom!” zei Mara. Want die had gelukkig een plannetje. Mij leek het vooral fijn om me op sleeptouw te laten nemen. Mara greep mijn arm en zo staken we samen het plein over naar de grote kerk aan de overkant. Mara nam een foto van de kerk. Toen keek ze me even bedachtzaam aan. “Ik denk dat er iemand naast moet staan op de foto. Anders hadden we net zo goed een ansichtkaart kunnen kopen.”

“Ga jij er maar voor staan,” spoorde ik haar aan. “Dan neem ik de foto wel.” Ze gaf mij de camera en nam een vrolijke toeristenpose aan voor de kerk. Een hand in de zij, een brede glimlach, en ik klikte voor de foto.

Daarna liepen we verder. Bij de grachtengordel zagen we een paar indrukwekkende oude zeilboten, volledig opgetuigd wachten totdat de brug open zou gaan. Ik leunde over de reling van de brug en keek naar de boten terwijl Mara een foto maakte. Ik was opgelucht dat ik niet hoefde te lachen naar de camera, want ik voelde me niet vrolijk. Ik dacht aan het zwarte bolletje narigheid. Het zat nog steeds in mij, maar de zeilboten waren ook best leuk om even naar te kijken. Zolang ik maar niet hoefde te doen alsof ik echt blij was.

We dwaalden de hele ochtend door de stad. Rond lunchtijd zochten we een rustig plekje in een park om ons eten op te eten. We zaten op een bankje vlakbij een soort openlucht fitness-locatie. Het zag er bizar uit, alsof ze een soort speeltuin voor volwassenen in het park hadden gemaakt. Er was een groepje volwassenen druk in de weer terwijl wij zaten te lunchen. Het meest bizarre vond ik de home trainers die ze daar hadden neergezet, zodat je op de plaats kunt fietsen in de buitenlucht. Waarom niet gewoon op een echte fiets fietsen in de buitenlucht?

Toen het fitnessgroepje vertrok keken Mara en ik elkaar aan. “Daar moeten we ook even wat foto’s maken!” zei Mara vrolijk. We renden naar de fitnessapparaten en maakten om de beurt foto’s van elkaar terwijl we gekke toeren uithaalden op de apparaten. Vrolijk grijnsde ik naar de camera terwijl ik in de lucht stond te fietsen. Mara probeerde als een aapje aan 1 hand aan een rekstok te hangen, maar dat lukte haar niet. Giechelend plofte ze op de grond. “Gelukkig heb ik net op tijd een foto van je gemaakt, die ene milliseconde dat je wel even aan 1 hand hing!” riep ik vrolijk. We bleven nog een tijd ravotten in de grotemensenspeeltuin en pakten tenslotte onze spullen weer in om naar huis te gaan.

VI

Onderweg naar huis haalden we afhaal-eten voor thuis. ‘Toerist in eigen huis’ noemde Mara het. We bekeken ’s avonds de foto’s die we hadden gemaakt en bestelden de mooiste om te laten afdrukken. En toen barstte ik ineens in huilen uit terwijl we naast elkaar achter haar laptop zaten. Verbaasd keek Mara me aan. “Wat is er, Em?”

Het lukte me niet om haar te antwoorden. Ik voelde ineens totale wanhoop. Mijn lijf voelde slap, mijn hoofd voelde geblokkeerd. Ik huilde hartgrondig met heftige snikken. Mara keek bezorgd naar me. Tenslotte lukte het me om iets te zeggen. “Het voelt zo eng,” probeerde ik uit te leggen, “dat ik me even blij heb gevoeld vanmiddag.” Ze keek me verbaasd aan. Maar ik schudde mijn hoofd. Mijn zin was nog niet af. Ik schraapte wat energie bij elkaar om de rest te zeggen. “Het voelt eng dat ik me even blij heb gevoeld, want nu is het extra naar om weer terug te moeten naar mijn zwarte bolletje narigheid.”

“Je wat?” vroeg Mara voorzichtig.

“Mijn zwarte bolletje narigheid.”

Mara zei niks.

“Ik voel me gewoon zo naar, soms,” zei ik toen maar, ter verklaring.

“En het is extra treurig dat de vrolijke dingen me niet vrolijk maken. En dat niks en niemand me kan helpen.”

Ik stond op en ging naar mijn eigen kamer. Daar trok ik de dekens over mijn hoofd om me te verstoppen. Maar de zwarte narigheid raasde door me heen. Het zwarte bolletje opgerolde mist was een grote kluwen narigheid geworden, met rode en knalblauwe strengen die door elkaar heen rondwervelden in mijn hoofd. Ik dook zo ver mogelijk weg in mijn bed, onder de dekens, in mezelf.

VII

De volgende dag was het wervelende gevoel van narigheid wel wat minder. Ik had weinig geslapen en Mara keek me bezorgd aan toen we samen naar ons werk liepen. Ik heb het zwarte bolletje weer stevig opgerold en weg gestopt. Misschien moet ik maar niet teveel dingen doen, geen leuke dingen en geen nare dingen, dan houd ik het zwarte bolletje een beetje onder controle, had ik bedacht. We liepen in stilte naast elkaar.

Die middag liepen we in stilte terug naar huis. Vlakbij huis zei Mara dat ze even langs de supermarkt zou gaan om eten te halen. “Ga jij maar vast naar huis,” zei ze. Ik liep door. Thuis gekomen vond ik op de deurmat een envelop met de foto’s die we de avond tevoren hadden besteld. Dat was snel! Ik ging op de trap zitten en wachtte op Mara. Een trap is eigenlijk een perfecte plek om treurig te zijn, bedacht ik bij mezelf. Het is er onpersoonlijk en kaal, en als je wilt kun je zelfs op een plek zitten die niet boven en ook niet beneden is. Alsof je je uit alle concrete situaties terugtrekt.

Niet veel later kwam Mara thuis. Ze zette de boodschappen in de keuken en kwam naast me op de trap zitten.

“De foto’s zijn er al?” vroeg ze. Ik knikte en gaf haar de envelop. Ze haalde de foto’s uit de envelop en bladerde ze vluchtig door. Toen stopte ze ze weer terug. “Die kunnen we altijd later nog eens bekijken.” Ik knikte. We bleven een hele tijd zitten, in stilte.

“He Em,” zei Mara toen, “zullen we samen naar die andere foto’s kijken?”

Ik keek verschrikt op. “Naar de foto’s in het zwarte koffertje?” Ik slikte en zei niks terug.

“Misschien helpt het wel om ze gewoon te bekijken. Dan hoef je er niet zo bang voor te zijn.” Ik dacht terug aan mijn vader die had gezegd ‘de angst zit in jezelf’. Ik dacht dat Mara misschien wel een punt had maar het leek me zo naar om het te moeten zien. Ik legde mijn hoofd op haar schouder. Na een tijdje tilde ik mijn hoofd weer op en keek haar aan. “Misschien is dat wel een goed idee,” zei ik maar. Misschien kon Mara me er doorheen slepen. Ik stond op en haalde het zwarte koffertje.

Samen zaten we op de trap, ik met het zwarte koffertje op schoot. Ik had ook de blikken trommel meegenomen om de foto’s van onze toeristendag in te doen. Dat konden we dan mooi later doen, als we deze narigheid achter de rug hadden. Ik legde mijn hand op de deksel van het zwarte koffertje en voelde het zwarte balletje rottigheid in mijn lijf heen en weer stuiteren. Mara legde haar hand op mijn hand en samen maakten we het koffertje open.

De bovenste foto in het koffertje was een foto met een omgehakte boom in de tuin van mijn ouderlijk huis. Ik stond er trots bij met een handzaag in de hand een één voet op de boomstam. Ik was ongeveer 10. We keken er een tijdje naar.

“Wat voel je?” vroeg Mara.

“Wrijving,” zei ik. Ik was een beetje verbaasd over mijn eigen antwoord. “Ik hielp mijn vader om de boom op te ruimen. Ik mocht takken afzagen en mijn vader liet aan alle kanten blijken dat hij dat heel stoer van me vond. Hij schepte zelfs op tegen de buurman. Maar ik voelde me een valsspeler. Want ik kon het helemaal niet allemaal zelf, mijn vader hielp me af en toe met zagen als het wat te zwaar ging. En dan zei hij toch tegen andere mensen dat ik het helemaal zelf had gedaan. Dat klopte niet en ik vond het maar niks.”

Mara knikte. Ze snapte duidelijk niet waarom ik me daar zo rot over voelde. Ik snapte het zelf eigenlijk ook niet meer, nu ik het zo vertelde. Maar ik voelde wat zwarte mistflarden omhoogkomen in mijn lijf. We gingen naar de volgende foto. Een groepje kinderen, ieder met een huisdier op schoot. Ik zat er ook bij, hier was ik nog iets jonger, een jaar of 8. Ik had geen huisdier maar een heel grote knuffel. Want ik was eigenlijk bang voor dieren.

“Dit was ons dierenclubje,” vertelde ik aan Mara. “Ik zat in een dierenclubje maar ik was eigenlijk best bang voor dieren.” Ik lachte om de ironie ervan.

Mara lachte ook. Ik voelde me toch een beetje verraden dat ze erom lachte. Mocht ik er dan wel om lachen maar zij niet? Er schoot een rode flard boze mist door mij heen. Gauw legde ik de foto weer weg en pakte de volgende. Daar stond een club kinderen om een kampvuurtje heen. Ze hielden stokken met brooddeeg eromheen boven het vuur.

“He, wat leuk!” zei Mara. “Waren jullie daar brood aan het bakken?”

Ik voelde weer een rode flard door me heen trekken en keek haar boos aan. “Ik vind dit dus niet leuk! Dit was mijn elfde verjaardag en ik was hartstikke verdrietig op die dag! Het was een rotverjaardag! Met een rotfeestje! Broodbakken met kinderen van elf, dat is toch helemaal niet leuk!”

Mara keek me verbaasd aan. De mistflarden cirkelden door mijn hoofd. Ik voelde me verraden door Mara die vergeten was hoe rottig deze foto’s voor mij waren. Mara die durfde te zeggen dat het misschien leuk was. Hoe durfde ze! Boos klapte ik het koffertje dicht en stampte de trap op naar boven. Ik gooide het koffertje in een hoek van de kamer en dook mijn bed in, onder de deken.

VIII

Ik hoorde van onder mijn deken dat Mara de foto’s van de toeristendag in de koektrommel stopte. Ik hoorde dat ze de koektrommel voor mijn deur zette. En ik hoorde dat ze daarna eten ging koken in de keuken. Een half uurtje later hoorde ik haar eten voor mijn deur zetten. Ze klopte aan en riep: “Em, er staat een bordje eten voor je deur. Ik ga nu op mijn eigen kamer eten.” Ik hoorde dat ze weg liep en naar haar eigen kamer ging. En even later hoorde ik dat ze naar beneden ging om af te wassen. Tenslotte hoorde ik dat ze even in de badkamer was geweest en naar boven ging om te gaan slapen. Al die tijd lag ik in mijn bed.

Toen alles stil was opende ik mijn kamerdeur en pakte het bord dat ze had klaar gezet. Ik at het koude eten op en zette het bord weer terug. Ik verstopte me weer in bed en wentelde me in zwarte flarden die inmiddels overal om me heen waren. Zwarte flarden die gingen over vroeger, aangevuld met zwarte flarden die gingen over nu. Want ik was boos op Mara. Ik voelde me verraden. Dat ze het aangedurfd had om vrolijke dingen te zeggen over mijn moeilijke foto’s. En er was ook nog een flard knalrode mist die ging over mezelf. Ik was boos dat ik boos was. Boos op Mara, die me nog wel had willen helpen.

Midden in de nacht pakte ik een pen en papier en schreef een briefje dat ik onder haar deur door schoof. ‘Sorry dat ik boos op je ben. Het was lief dat je me probeerde te helpen. Kun je me morgen ziek melden op mijn werk?’

De volgende ochtend hoorde ik haar opstaan en ik hoorde haar even stil staan bij haar kamerdeur, toen ze blijkbaar mijn briefje had gevonden. Ik hoorde haar naar beneden gaan en later weer naar boven. Tenslotte hoorde ik haar de voordeur achter zich dichttrekken toen ze naar haar werk ging, en al die tijd lag ik verstopt in mijn bed.

Toen ze weg was at ik wat en ging even naar de WC, om me vervolgens weer in mijn bed te verstoppen. Aan het eind van de middag hoorde ik dat ze thuis kwam van haar werk. Maar ik hoorde haar niet de trap op komen. Ik wachtte een hele tijd maar hoorde niks. Toen werd ik toch wat nieuwsgierig. Ik opende mijn kamerdeur en zag dat ze op de trap zat. Precies halverwege, tussen boven en beneden. Ik ging naast haar zitten.

“Sorry dat ik je probeerde te fixen, Em,” zei Mara. Ik keek haar aan en schudde mijn hoofd.

“Dat geeft niet,” zei ik zachtjes. “Sorry dat ik me niet liet helpen. Niemand kan me helpen, helaas”

Mara keek me aan met een beetje een boze blik. Ik schrok ervan en deinsde onwillekeurig een beetje achteruit.

“Nou,” zei Mara, “ik zei sorry dat ik je probeerde te fixen, maar niet sorry dat ik je probeerde te helpen. Want ik kan het niet voor je fixen, dat had ik kunnen weten. Maar ik kan je best helpen. En in de eerste plaats kun jij jezelf helpen!”

Ik schudde weer mijn hoofd. “Hoe dan?” Ik voelde allerlei flarden rondzwerven in mijn hoofd.

“Dat weet ik niet,” zei Mara. Ik keek verrast op. “Ik weet niet hoe je jezelf kunt helpen, dat moet je zelf uitvogelen.”

“Ja, zeg. Dit bewijst wel mijn punt dat niemand me kan helpen!” zei ik. En ik moest er onwillekeurig een beetje om lachen.

“Ja maar Em, je bent zo streng voor jezelf. Je zegt steeds dat je je schuldig voelt omdat je niks doet met dat zwarte koffertje. Maar waarom zou je dat zwarte koffertje niet gewoon in de kast laten staan en doorgaan met je leven? Of wachten totdat je er wel aan toe bent om het open te maken?”

“Hm.” Ik dacht er eens over na. “Maar wat nou als ik daar nooit aan toe ben?”

“Nou, is dat erg?”

“Hm.” Ik voelde het bolletje zwarte flarden door me heen stuiteren. Dat wou ik helemaal niet met rust laten, dat zwarte bolletje narigheid. Het moest weg!

“Maar wat nou als mijn zwarte bolletje narigheid steeds groter en groter wordt, omdat ik er niks aan doe?” vroeg ik Mara.

“Ja, dat weet ik ook niet. Maar ik kom wel bij je op de trap zitten als je je niet goed voelt. Ik heb er wel vertrouwen in dat het uiteindelijk goed komt.”

“Ik niet,” zei ik tegen haar.

“Nee,” zei Mara. “Maar ik dus wel.” Toen stond Mara op en ze ging naar de keuken. Ze begon boontjes te doppen. Na een tijdje kwam ik bij haar staan en dopten we samen boontjes.

IX

In de weken daarna liet ik het koffertje gewoon onderin de kast staan. Ik ging naar mijn werk, ik kletste met Mara en af en toe voelde ik me naar en dan zaten Mara en ik even samen op de trap. Mijn leven voelde niet comfortabel, een beetje alsof ik me door een modderige sloot met dikke drek heen bewoog. Maar hé, ik bewoog wel, en het balletje narigheid was nog niet ontploft.

En toen gebeurde er op een dag iets op mijn werk dat de zwarte flarden weer aanwakkerde. Alsof iemand kooltjes op het vuur had aangeblazen totdat ze weer roodgloeiend werden, alsof alle strak opgerolde flarden weer fel van kleur werden en begonnen rond te zwerven door mijn hoofd.

Ik had een opdracht gekregen om voor een jonge vrouw een jurk op maat te naaien. Ze was een keer langs geweest en toen had ik haar maten genomen. Samen hadden we afspraken gemaakt over het ontwerp, en tenslotte had ik alles klaargemaakt voor een laatste pas-sessie. Maar toen ze de jurk kwam passen was ze heel ontevreden. “Hij is veel te groot!” had ze gezegd. Ik legde haar uit dat dit het model was, gemaakt naar haar maten. Maar ze stond er op dat ik de jurk strakker moest maken. En wel nu. Dus ik paste de jurk aan naar haar wensen. Ze trok de jurk weer aan, strakker en wel, en keek ontevreden in de spiegel. “Wat een vreselijk model. Dit staat me echt helemaal niet!” Ik had gekeken naar haar spiegelbeeld en was het eigenlijk wel met haar eens. De jurk zat nu veel te strak. Vervolgens moest de manager erbij komen, want mevrouw wilde niet meer betalen voor de jurk.

“En toen gaf de manager natuurlijk mij de schuld, en zei tegen die mevrouw dat ik het wel zou aanpassen in mijn eigen tijd,” vertelde ik op weg naar huis aan Mara. Met open mond had ze mijn verhaal aangehoord.

“Nou ja!”

“Ja, dus nu moet ik dat braaf gaan doen en moet ik ook nog eens beleefd doen tegen die vrouw bij de volgende pas-sessie.” Ik zuchtte. Ik voelde innerlijk grillige flarden door me heen trekken maar mijn lijf voelde slap en gelaten.

“He maar Em,” zei Mara, “wat een stomme vrouw! Zij wil zonodig doen alsof ze superdun is, terwijl ze dat niet is.”

“Hm, ja, dat klopt wel.”

“En nu zit jij in de penarie doordat zij zo debiel doet!”

“Hmm.” Ik dacht er even over na.

“Nou, daar zal je wel flink boos over zijn, of niet soms?” vroeg Mara.

“Eh… ik had er nog niet zo over nagedacht eigenlijk. Ik baalde vooral van het werk dat ik nu extra moest gaan doen.”

We waren inmiddels bijna thuis en ik realiseerde me dat ik al die flarden zwarte narigheid voelde omdat ik gewoon hartstikke boos was op die mevrouw. En dat gemengd met een boel dof zwarte flarden die mee omhoog kwamen vanuit het koffertje. We gingen ons huis in en Mara zette de boodschappen die we onderweg naar huis hadden meegenomen in de keuken. Ze ging op de trap zitten.

“Ga je vast klaar zitten?” vroeg ik, en ik glimlachte, omdat ze me zo goed kende. In mij voelde ik wat zwarte mistflarden weer oprollen op hun bolletje. Een paar knalrode, verse flarden van vandaag waarden nog wat rond in mijn hoofd. Ik liet ze met rust.

“Wat een stomme mevrouw!” zei ik nog eens even lekker hardop.

“Nou!” zei Mara.

Ik ging naast haar op de trap zitten.

“He Mara,” zei ik, “misschien dat het me wel zou kunnen lukken om geen nieuwe narigheid aan mijn zwarte bolletje narigheid toe te voegen. Snap je wat ik bedoel?”

“Nee,” zei Mara, “vertel.”

“Nou,” begon ik, “misschien help ik mezelf al een beetje door nu even boos te zijn op die mevrouw, dat dat gewoon mag, begrijp je?”

“Hm,” zei Mara, “misschien snap ik het een beetje. Maar als jij het maar snapt.”

En we gingen naar de keuken om samen boontjes te doppen.

Zeemeermin

Ik word wakker van een kabbelend gevoel. Alsof mijn haren deinen in het water. Als ik mijn ogen open doe zie ik op de rand van mijn bed een zeemeermin zitten. “Hoi,” zegt de zeemeermin, “welkom onder water.” Ik kijk haar met grote ogen aan en doorloop een heel aantal bezwaren in mijn hoofd. Ben ik onder water? Kan ik hier dan gewoon ademen? Of is dit zeker een droom? Het kabbelende gevoel voelt wel heel echt.

“Ik zie dat je hard nadenkt!” zegt de zeemeermin lachend. “Vind je het gek om onder water te zijn?”

Ik knik. “Ja” zeg ik dan maar. Want zo kan ik eens testen of ik onder water ook kan praten. Dat kan. En ademen lijkt ook wel goed te gaan.

De zeemeermin strekt haar hand uit en houdt die met de handpalm open uitnodigend voor me. “Wil je mee kijken naar onze onderwaterwereld?” vraagt ze.

Ik besluit al mijn vragen en bezwaren maar even aan de kant te zetten, want ik ben nieuwsgierig. Ik leg mijn hand in de hare en ga met haar mee. Lopend? Zwemmend? Ik weet het niet precies. Ik beweeg met haar mee.

De zeemeermin neemt me mee, mijn slaapkamer uit, en een onderwaterwereld in. Daar bewegen we onder een soort gewelfde plafonds door. Ze zien er prachtig uit, mooie hoge bogen met kleine glinsterende schelpjes en steentjes erin verwerkt. Muren zijn er niet, maar strategisch geplaatste bossen zeewier schermen verschillende ruimtes van elkaar af. De zeemeermin trekt me mee door verschillende ruimtes en ik zie vissen en krabben die op hun dooie gemakje rondzwerven door dit onderwaterpaleis. Want dat moet het wel zijn, denk ik bij mezelf, een soort onderwaterpaleis. Ik vraag het aan de zeemeermin.

“Woon je hier? En is dit een soort paleis?”

Ze lacht even. Haar lach klinkt zoals de glinsterende plafonds er ook uit zien: licht en vrolijk met kleine details erin. “Zoiets” zegt ze. “We hebben hier onder water geen paleizen, dit is onze leefwereld die we met alle zeemeerminnen samen delen. Wil je ook zien waar de andere zeemeerminnen nu mee bezig zijn?”

Natuurlijk wil ik dat zien. De zeemeermin trekt me mee, weg uit het paleis en naar een stuk open water.

“Nu moet je wat meer zelf gaan zwemmen hoor, ik ben wel erg moe geworden van jou steeds meetrekken!”

Ik kijk haar wat beteuterd aan. Ik wist niet dat zij daar zo veel moeite voor deed!

“Ik zal het proberen,” zeg ik, “maar ik weet eigenlijk niet hoe dat moet. Ik heb geen vissenstaart.”

“Dat geeft toch niet?” zegt de zeemeermin. “Probeer maar gewoon eens wat.”

Ik probeer mijn benen te bewegen zoals zij haar staart beweegt, in een grote beweging op en neer. Ik ga niet echt vooruit, een klein beetje misschien. De zeemeermin giechelt een beetje. Ik geef het vrij snel weer op en probeer in plaats daarvan te lopen over de zeebodem. Dat gaat vooral heel zwaar. Dan trekt de zeemeermin me weer mee aan mijn hand.

“Kom maar,” zegt ze, “dan help ik je nog even. Straks kun je het nog eens opnieuw proberen.”

Na verloop van tijd komen we bij een stuk waar de zeebodem wat schuin omhoog lijkt te gaan. Ik kijk om me heen. En ineens merk ik dat ik ondertussen al een beetje aan het meebewegen was om toch een beetje zelf te zwemmen. Met twee benen om en om wiebelend, zo kom ik toch een beetje vooruit.

“Ah, je hebt het nu zelf ook door!” zegt de zeemeermin. “Ik was al heel lang niet echt meer aan het trekken, je doet het eigenlijk zelf.” Weer lacht ze haar glinsterende lach.

En dan zien we verderop een klein groepje zeemeerminnen. Ze lijken iets te zoeken op de zeebodem. Ze kijken geconcentreerd rond op de bodem. Maar als we dichterbij komen zie ik dat ze niet iets zoeken, maar juist dingetjes neerleggen.

“Wat doen ze?” vraag ik.

“Ze leggen schelpjes neer,” vertelt de zeemeermin. “Die hebben ze verderop verzameld en ze leggen de mooiste neer voor de mensen die hier straks vlakbij op het strand zullen komen zoeken, als het eb is.”

Vol verbazing kijk ik haar aan. “Doen zeemeerminnen dat?”

Ze knikt. “Wil je ook een paar schelpjes voor je medemensen neerleggen?” vraagt ze me. Ja, natuurlijk wil ik dat. Ze neemt me mee naar een grote berg schelpjes die al klaar ligt, en zegt dat ik er een paar kan uitzoeken.

“Maar selecteren jullie ze? Hoe bepaal je wat mooi is?” vraag ik haar.

“Dat mag je zelf weten,” zegt ze. “Want je hebt vast zelf wel een idee over wat je mooi vindt? De mensen op het strand zullen later heus zelf wel bepalen wat zij mooi vinden. Als ze die van jou niks vinden, dan slaan ze die toch gewoon over?”

Het klinkt niet meer dan logisch, maar toch moet ik er even van glimlachen. Ja, natuurlijk. Waarom niet.

Uiteindelijk vind ik drie mooie schelpjes. Ik leg ze neer op verschillende plekjes op de zeebodem, waar straks bij eb het strand zal zijn. En dan zie ik dat alle zeemeerminnen opkijken en naar elkaar gebaren. “Het is tijd om terug te gaan,” vertelt de zeemeermin die me had meegenomen hiernaartoe. Ze pakt mijn hand en samen zwemmen we terug. Ik kijk nog even om me heen. Ik zie de schelpjes die we hebben klaargelegd verspreid over de zeebodem. En ik zie de zeemeerminnen kalm door het water voortbewegen. Ik voel hoe ik zelf inmiddels ook rustig kan voortbewegen. En ik voel mijn haren deinen in het water. Tenslotte brengt de zeemeermin me weer terug naar mijn slaapkamer. “Dag!” zegt ze nog, en dan gaat ze de kamer uit en trekt de deur achter zich dicht.

Luiaard

Terwijl ik om me heen keek, vroeg ik me af of er in deze trein nog meer mensen zaten die niet op weg waren ergens naartoe, maar ergens vandaan. Schuin voor me zat een gezin met twee jonge kinderen, een jongen en een meisje. De kinderen kibbelden wat. Verderop zat een man in een keurig pak de krant te lezen. Aan de andere kant van het gangpad naast me zat een jonge vrouw te breien.

Allemaal zaten deze mensen met hun gezicht naar het zuiden gekeerd en zoefden ze met een snelheid van zo’n 130 kilometer per uur achterwaarts over de spoorrails. Ik probeerde me voor te stellen hoe het er van buitenaf uit zou zien voor iemand die door het omhulsel van de trein heen kon kijken. Een lange sliert mensen die allemaal in zittende houding ongeveer een meter of anderhalf boven het spoor zweefden. Sommige mensen in de sliert hadden als een onheilspellende donderwolk een stuk bagage boven hun hoofd zweven. Hun koffer, tas of jas zoefde met precies dezelfde snelheid door het landschap zodat die gedoemd was hen almaar boven het hoofd te blijven hangen. Ik liet mijn ogen over de bagagestukken van mijn medepassagiers gaan. Boven het gezin schuin voor me lag een grote weekendtas. Verderop lag een geruite boodschappentas op wieltjes, en verderop een grote zwarte jas.

Ik probeerde nog een stukje verder te kijken, maar kon het moeilijk zien. Toen hoorde ik een stem: ‘vergeet mij niet’. Ik draaide mijn hoofd om te zien wie er had gesproken. De krantenlezers zaten allemaal nog braaf te lezen over wetenschap, opinie en economie. Ook de andere passagiers keken voor zich uit. ‘Hier ben ik,’ hoorde ik nu van boven. Ik keek omhoog, en daar hing een bruinig beest van ongeveer een halve meter lang ondersteboven aan het bagagerek vlak naast me. Hij had een gladde, zachte vacht. Met zijn ronde rug maakte hij bijna een perfecte u-vorm. Het leek wel of zijn gezicht zich had aangepast om optimaal mee te werken aan deze vloeiende vorm: het was bijna ovaal van omtrek en licht afgeplat. Alles aan dit beest leek zacht en ontspannen. Het was een luiaard.

Langzaam maakte de luiaard één poot los van het bagagerek. Beheerst en traag bewoog hij die naar beneden, waarop hij hem tenslotte totaal ontspande en loodrecht naar beneden liet hangen. Hij leek even uit te rusten. Toen bewoog hij de poot naar me toe en sprak: ‘Karel. Aangenaam kennis te maken.’

Ik keek naar de poot en aarzelde even. Toen stak ik mijn hand uit, greep de poot en zei: “Lisa”.

“Zo, Lisa,” zei de luiaard nu, “aangenaam.” Hij trok zijn poot weer terug en bewoog die tergend langzaam naar het bagagerek. Zodra hij zich weer stevig aan de spijlen van het rek had gehaakt, zakten zijn schouders heel langzaam iets naar beneden en draaide zijn kop rustig zo dat hij me recht aankeek. “En waar brengt deze reis jou naartoe?” vroeg hij.

“Ach,” zei ik “daar ben ik nog niet over uit.” Ik zweeg even. “Zeg, is het niet vervelend om zo op de kop te hangen?”

“Nee hoor, helemaal niet. Het is juist uitermate comfortabel. Kijk, ik heb namelijk andere handen dan jij.”

De luiaard haakte een poot los van het bagagerek, bewoog die naar me toe en toonde me drie haakvormige vingers waarmee hij inderdaad heel goed ondersteboven kon hangen. Hij deed vreselijk lang over deze beweging door de haast onwerkelijke traagheid waarmee hij zich bewoog. Toen hij met een diepe zucht de poot eindelijk weer terug in het bagagerek had gehaakt, zei hij: “zie je? Ik hoef niets te doen om zo te hangen, ik laat de zwaartekracht z’n werk doen. Jij daarentegen hebt al de hele de tijd de spieren in je rug moeten gebruiken om je romp overeind te houden, en de spieren in je nek om je hoofd daar bovenop te balanceren. Allemaal erg vermoeiend, lijkt me.”

“Ja, als je het zo zegt,” antwoordde ik.

“Je trekt je schouders trouwens ook wel erg hoog op, zelfs voor menselijke maatstaven,” zei de luiaard. Ik voelde me betrapt en liet mijn schouders meteen een paar centimeter zakken. Ik probeerde ze ontspannen te houden terwijl ik de luiaard rustig in de ogen keek.

“Ik heb me laten vertellen dat dat een teken van stress of spanning is,” zei de luiaard. “Maak ik je zenuwachtig?”

“Nee hoor, dat ligt zeker niet aan jou. Je lijkt me wel aardig, eigenlijk.”

“Mooi.” De luiaard leek zich nog even extra te ontspannen in zijn hangende positie.

Ondertussen keek ik nog eens de coupé rond. De vrouw naast me zat nog steeds onverstoord te breien. De ouders van het gezin daarvoor gingen in een verhitte discussie op, terwijl hun kinderen een stukje verderop op de stoelen klommen. Het zag er niet naar uit dat iemand zich erover verbaasde dat ik hier met een luiaard aan het praten was.

Achter de stoel van de keurige man in pak verschenen nu twee kleine gezichtjes die voorzichtig over de rand gluurden. Ik glimlachte. Het waren de kinderen van de discussiërende ouders schuin tegenover me, die op de stoel achter de man in pak klommen. Het jongetje liet zijn hoofd op de rand van de rugleuning steunen, en deed of hij mee las met de krant. Ik wendde me weer tot de luiaard.

“Waar ga jij eigenlijk heen?” vroeg ik hem.

De luiaard keek me aan en verplaatste een van zijn poten beheerst een minuscuul stukje. Loom zei hij: “Ik ga nergens naartoe. Ik ben gewoon aanwezig in deze trein.”

“Ben je dan misschien op weg ergens vandaan?” vroeg ik hoopvol.

“Nee, niet speciaal.”

Achterin de coupe klonk een onderdrukt gegiechel. Ik zag dat het jongetje zich zover over de rugleuning had gebogen, dat hij bijna met zijn neus tegen de krant aan kwam. Het meisje keek giechelend toe. De krantenlezende man liet zijn krant langzaam een beetje zakken. Hij bleek een stuk jonger te zijn dan zijn keurige pak zou doen denken, ongeveer begin twintig. Even liet de man zijn blik afdwalen naar de breiende vrouw naast me. Toen draaide hij zich om naar het kleine jongetje dat naast hem over de stoelleuning hing, en gaf hem een aai over zijn hoofd.

“Maar waar kom je dan vandaan?” vroeg ik aan de luiaard.

“Moet ik ergens vandaan komen?”

“Nou, eigenlijk wel ja. Je bent toch ooit ergens een keer in deze trein gestapt?”

“Hm,” reageerde de luiaard vaag.

“Hoe lang zit je al in deze trein?”

“Oh, dat weet ik niet precies. Wij luiaards hebben niet zo’n goed gevoel voor tijd.”

De spelende kinderen renden langs mijn stoel, op weg naar het andere eind van de coupé.

“Zat je ook al in deze trein toen die vannacht verlaten op een rangeerterrein stond?” vroeg ik aan de luiaard.

“Nee.”

“Ha!” riep ik voldaan uit. Een paar van mijn medepassagiers keken op na deze uitroep, maar lazen daarna weer gewoon verder in hun kranten. De breiende vrouw naast me had niet opgekeken, ze leek verdiept in haar breiwerkje.

“Ha,” zei ik nu iets zachter. “Dan heb je ooit niet in deze trein gezeten. En dus moet je wel een keer ingestapt zijn. En daar waar je ingestapt bent, daar ben je dus nu op weg vandaan.”

“Interessante redenering.”

“Dank je. Hij klopt, toch? Je bent dan toch op weg ergens vandaan?”

“Inderdaad.” De luiaard keek me rustig aan. De hele tijd had hij al hetzelfde lachje op zijn gezicht, een beetje spottend maar tegelijkertijd heel vriendelijk. Het leek de natuurlijke stand van zijn gezicht te zijn, want tijdens het gesprek was de uitdrukking nauwelijks veranderd.

“Je hebt me trouwens nog niet verteld waar jij heen gaat,” zei hij toen.

“Ik?” Ik keek hem een beetje ongemakkelijk aan. Ik liet mijn blik afdwalen naar mijn medepassagiers. Ik zag dat het kleine meisje gebiologeerd stond toe te kijken hoe de jonge vrouw naast me geconcentreerd zat te breien. De breiende vrouw keek op, en glimlachte naar het kind. Een paar stoelen verder keek de keurige jongeman in pak over de rand van zijn krant toe. Ik wendde me weer naar de luiaard, en zag dat hij me nog steeds strak aankeek. Ik was me ineens erg bewust van mijn schouders die zich weer hoog opgetrokken hadden. “Ik ben niet op weg ergens naartoe,” beantwoordde ik ten slotte zijn vraag.

De luiaard keek me nog steeds met hetzelfde lachje aan. “Maar je gaat toch straks ergens uitstappen? Dan ben je toch ergens op weg naartoe?”

“Okee, heel slim. Ik ben inderdaad op weg ergens naartoe. Ik weet alleen nog niet waar.” Ik verwachtte een spottende opmerking van de luiaard, maar het bleef stil. Ik overwoog hem te vertellen dat ik wel heel bewust op weg ergens vandaan was. Maar dan zou ik hem moeten vertellen over mijn woede-uitbarsting van thuis. Dat ik keihard had geschreeuwd, en met dingen had gegooid. En waarom? Om niks eigenlijk. En dat ik daar dus nu op weg vandaan was. Van mezelf, en van mijn woede.

Naast me klonk nu de stem van het kleine meisje: ‘wat maak jij?’ Het kind stond nog steeds toe te kijken hoe de vrouw naast me zat te breien. Ze hing loom tegen de stoel ervoor, en hield haar hoofd een beetje schuin. De breiende vrouw maakte rustig haar laatste steek af en keek toen op. “Ik maak een mutsje,” antwoordde ze, “voor een klein baby’tje. Kijk maar.” Ze hield het breiwerkje omhoog en liet aan het kleine meisje zien hoe het breiwerkje er tot nu toe uit zag. Ze was al aardig ver. “Vind je het mooi?” vroeg ze aan het kleine meisje. Die knikte met grote ogen en rende weg.

Ik volgde met mijn ogen hoe het kind op de stoel naast de man in pak klom en guitig naar hem opkeek. De man keek glimlachend naar de breiende vrouw, die intussen alweer geconcentreerd verder was gegaan.

“Zeg, geef me eens een tikje op mijn rug?” vroeg de luiaard aan mij. Ik wendde me weer terug naar de luiaard, en zag dat hij een ingewikkelde houding had aangenomen met gekruiste voor- en achterpoten. Ik keek hem vragend aan. “Toe maar,” zei de luiaard. Ik strekte mijn hand uit, aarzelde even, en tikte toen zachtjes tegen zijn rug. Daarop bewoog de luiaard zijn rug licht omhoog, gaf een ruk aan zijn poten, en klapte toen pardoes om: nu hing hij als een soort omgekeerd bruggetje met zijn buik naar beneden. De hele beweging had er uitgezien alsof hij zichzelf binnenstebuiten had gekeerd. “Leuk, toch?” zei hij.

“Heel knap!” beaamde ik. Even keek ik peinzend voor me uit. “Hoe kun je nu weer terugkeren naar hoe je hiervoor hing? Dat gaat niet zo maar met een tikje op je rug. Sommige dingen zijn niet zomaar omkeerbaar.”

“En dan kun je alleen nog maar weg gaan, op weg naar nergens, zeker.” De luiaard keek me aandachtig aan nadat hij dit gezegd had. Ik keek even weg, en zag dat de vrouw naast me nog steeds geruststellend aan het breien was.

“Waarom zeg je dat?” vroeg ik.

“Je zei dat je ergens vandaan ging. En je keek zo ingewikkeld.” De luiaard keek me vriendelijk aan, en voerde ondertussen een ingewikkelde manoeuvre uit om zichzelf weer om te keren na zijn truc van kort daarvoor. “Sommige dingen zijn niet omkeerbaar,” zei hij toen. “Die hoef je ook niet om te keren. Je moet er gewoon mee leren leven.”

“Hoe doe je dat? Als net een gigantische woede-uitbarsting hebt gehad, en een rondslingerende schoen in al je boosheid door de kamer hebt gegooid, wat doe je dan nog daarna? Pak je de schoen gewoon weer op en zet je hem terug naast de andere schoen van hetzelfde paar? Laat je hem liggen en ga je boos voor je uit zitten kijken? Zelfs dan zal het na verloop van tijd haast grappig beginnen te worden dat er in een hoek van je kamer zomaar een schoen ligt.”

De luiaard lachte kort. “Je bent nu al bezig met doorleven, meisje. Je bent toch op weg ergens naartoe?”

Op dat moment remde de trein af om te stoppen bij een station. De breiende vrouw pakte haar spullen en stond op. Op weg naar buiten glimlachte ze naar het kleine meisje, dat met haar beentjes bungelend over de rand van de stoel deed alsof ze mee las met de krant van de jongeman in pak. De man keek op, glimlachte terug naar de glimlach die niet voor hem bedoeld was en pakte razendsnel zijn spullen bij elkaar. Hij stond op, liep de trein uit, en haalde op het perron de vrouw met het breiwerkje in. De trein trok op en reed weg, op naar zijn volgende bestemming.

Pleisterplaats

I

Mijn buurman was degene die me voor het eerst vertelde over de Pleisterplaats. “Ge-wel-dig” had hij gezegd. “Ik had mijn enkel verstuikt tijdens het voetballen met mijn zoontje. Even onhandig verstapt, weet je wel. Maar kijk nou!”. Hij beende een paar keer stevig op en neer over zijn oprit. “Zo goed als nieuw!”

“Maar wat hebben ze dan gedaan met je enkel?”

“Nou, niks met mijn enkel. Ik kreeg een soort kapje over mijn neus en mond waar ik even in moest ademen. Voor de diagnose, zeiden ze. En nu heb ik deze pillen mee gekregen, ik mocht er meteen een nemen. En het werkt nu al! Kijk dan!” en hij stapte weer een paar keer vrolijk heen en weer over de oprit.

Ik sloeg het tafereel even gade en vroeg me af of ik nog iets moest zeggen. Maar toen beende de buurman naar zijn eigen voordeur, draaide zich nog even om en riep nog eens: “ge-wel-dig!” en ging zijn huis binnen.

Een week later zag de buurman mij met een gepijnigd gezicht mijn auto uit stappen aan het eind van de middag. Ik had al een paar dagen kiespijn en wist niet goed wat ik er mee aan moest. Het zeurde een beetje maar was nog niet erg genoeg dat ik er echt wat mee moest doen, vond ik. Maar daar dacht mijn buurman anders over. “Maak gewoon even een afspraak bij de pleisterplaats, man!” riep hij me toe. Hij had niet eens gevraagd waar ik last van had. En feitelijk maakte het ook niet uit. Want ik had net ook al op de autoradio gehoord: ‘heeft u een pijntje? een afspraak is zo gemaakt! Alle klachten welkom.’

Dus het was tijd dat ik ook eens naar de Pleisterplaats ging. Ik maakte online een afspraak. Ik moest een flinke waslijst aan vragen invullen en uitgeprint meenemen. Ik moest mijn burgerservicenummer opgeven en mijn identiteitsbewijs meenemen. Maar ik kon snel terecht, en niet veel later zat ik in de auto op weg naar de Pleisterplaats.

Vanaf de ringweg zag ik al verschillende borden die me de richting wezen. Toen ik de betreffende afslag insloeg zag ik algauw een vrouw in een geel hesje staan. Ze gebaarde me om te stoppen en mijn raampje open te draaien.

“Hebt u een afspraak?”

“Ja.”

“Heeft u alle vragen ingevuld en uitgeprint?”

“Ja.”

“Heeft u een legitimatiebewijs bij u?”

“Ja.”

“Prima, rij maar door naar de slagboom.”

“Dank u wel.”

Ik reed door naar de slagboom en kwam daar weer iemand in een geel hesje tegen.

“Mag ik uw legitimatiebewijs alstublieft?” “Zeker.” Ik gaf hem mijn paspoort. Hij keek er even naar en vergeleek het met de gegevens op zijn telefoon. Toen gaf hij het mij weer terug. “Zoekt u maar een plekje uit.”

De slagboom ging open en ik reed het parkeerterrein op. Het was gelukkig niet vol, dus ik had snel mijn auto geparkeerd en stapte uit. Het gebouw van de Pleisterplaats was aan de overkant van de straat waar ik zojuist over was komen aanrijden, dus ik liep terug richting de slagboom en keek beide kanten op voor het oversteken. Er kwam helemaal geen verkeer aan. Maar er stond een man met een geel hesje die het nodig vond om midden op straat te gaan staan om het niet-bestaande verkeer voor mij tegen te houden. “Gaat u maar hoor,” zei hij. Ik bedankte hem en stak over. En daar was de ingang van de Pleisterplaats.

“Heeft u een afspraak? En heeft u een legitimatiebewijs en de vragenlijst bij u?” Er stond een vrouw met een geel hesje bij de ingang van het gebouw.

“Ja,” zei ik.

“Loopt u maar door.”

Ik liep een smalle gang in, die leidde naar een grote ruimte. Het gebouw werd normaal gebruikt voor beurzen en zag er vanbinnen een beetje uit als een loods. Het was nu door de overheid in gebruik genomen; de lege ruimte die normaal met allerlei marktkraampjes gevuld kon worden was nu vol gezet met halfhoge afscheidingsmuurtjes die kleine hokjes afschermden. Een beetje als de cubicles in een kantoortuin. Daarvoor stond een wachtrij die als een soort slang was opgesteld, geleid met rood-witte linten zoals op het vliegveld. Ik sloot aan in de rij. Verderop liep weer iemand met een geel hesje, ze sprak net iemand aan die een beetje een gat in de rij had laten vallen. “Aansluiten alstublieft!” De rij schuifelde een beetje vooruit, en ik ook.

Hoewel de rij lang was, schuifelden we toch aardig door. Er waren ook ontzettend veel cubicles in deze grote hal, dus mensen werden blijkbaar vrij snel geholpen. Het duurde niet lang of ik was de voorste in de rij. Daar stond natuurlijk weer iemand in een geel hesje. Ze keek even naar mijn papieren en wees me toen richting een cubicle. Daar ging ik naar binnen.

“Gaat u maar zitten, mevrouw.”

Er zaten twee mensen in de cubicle, een man aan de computer en een vrouw achter een vreemd apparaat. Het apparaat zag er een beetje uit als de trommel van een wasmachine, met allerlei slangen die er aan verschillende kanten uit staken. Vanuit het plafond liep er een dikke buis naar het apparaat toe, en op ooghoogte van de vrouw zat een bedieningspaneel. Naast dit apparaat stond nog een derde stoel waar ik op kon gaan zitten. Ik gaf mijn papieren aan de vrouw, die ze doorgaf aan haar collega.

“Waar heeft u last van?” vroeg ze.

“Mijn kies,” antwoordde ik.

Ze keek naar haar collega. Die bladerde door mijn vragenlijst en knikte ter bevestiging.

“Prima,” zei ze. “Gaat u maar even gemakkelijk zitten, dan gebruiken we dit apparaat om nog even een nauwkeurigere diagnose te stellen.” Ze pakte een van de slangen van het apparaat en bevestigde aan het eind een kapje dat ik over mijn neus en mond moest zetten. “Adem maar een paar keer diep in en uit.”

Ze keek naar het bedieningspaneel. “Een wortelkanaalontsteking, ik zie het hier op het scherm verschijnen,” zei ze. Haar collega aan de computer typte iets in. Mijn mondkapje mocht weer af.

“Hier hebt u een stripje pillen, u mag er meteen een nemen. De rest is voor de komende week, dan neemt u er elke dag één. Als het goed is zal de kiespijn vandaag verdwijnen,” zei de vrouw, en ze gaf me de pillen aan. Van haar collega kreeg ik mijn papieren weer terug.

“Dank u wel,” zei ik. En ik stond op.

“Tot ziens!” zeiden de beide medewerkers, en ze zwaaiden nog even. Toen ik de cubicle uitstapte stond er meteen alweer iemand die me de uitgang wees, en niet veel later stond ik weer bij mijn auto. Ik stapte in en nam mijn eerste pilletje. Daarna startte ik de auto, zwaaide bij de slagboom nog even naar de man met het gele hesje aan, en ik reed weer naar huis.

Thuis zag ik meteen mijn buurman staan. Hij stond de heg te snoeien. Hij was vast nieuwsgierig. Ik stapte de auto uit, en hij vroeg meteen: “én?”.

Ik dacht even na. Tja, ik had geen kiespijn meer. Dat was fijn! Dus ik zei tegen hem: “Ja, fantastisch. Kiespijn helemaal weg. Maar wat een bizarre plek.”

Hij knikte. “Ja. Bizar dat dit mogelijk is! De technologie die daar achter moet zitten!” En hij glimlachte breed.

Ik glimlachte ook en ging naar binnen. Maar hij had geloof ik niet helemaal begrepen wat ik bedoelde met het woord bizar.

II

Een week lang nam ik trouw de pillen die ik had meegekregen. Mijn kiespijn was weg, ik had nergens meer last van. Ik sliep alleen de hele week beroerd. Elke nacht had ik dezelfde droom: een fabriek met een grote, rokende schoorsteen. Aan de zijkant van die fabriek ging een lopende band naar binnen waar allemaal mensen op stonden. Of waren het poppen? Ik stapte ook op de lopende band en werd mee naar binnen vervoerd. Daar eindigde de lopende band boven een gigantische, ronddraaiende trommel waar alle mensen of poppen in vielen en vervolgens gecentrifugeerd werden. Ik stond op de lopende band en kwam steeds dichterbij. Bewegen lukte me niet. Elke nacht schrok ik wakker vlak voordat ik in de trommel zou vallen.

Na een aantal van dit soort onrustige nachten begon ik een zeurende hoofdpijn te krijgen. In het weekend probeerde ik rustig aan te doen en bij te slapen, maar dat lukte me niet goed. En op maandag was de hoofdpijn er nog steeds. Ik belde mijn werk en zei dat ik die dag thuis zou werken.

“Maar waarom ga je niet gewoon even langs de Pleisterplaats?” vroeg de secretaresse.

“Ik blijf liever een dagje thuis, hopelijk is mijn hoofdpijn morgen weg,” zei ik.

“Goed, ik geef het door,” antwoordde de secretaresse.

Maar de volgende ochtend stapte ik toch maar in de auto, op weg naar de Pleisterplaats. Mijn hoofdpijn was namelijk nog steeds niet weg, en ik had een afspraak op mijn werk waar ik echt bij moest zijn. Ik had mijn vragenlijst ingevuld, legitimatiebewijs bij me. Ik ging weer het hele traject van gele hesjes bijlangs, en wist al precies wat ik moest antwoorden.

“Ja, ik heb een afspraak. Ja, ik heb mijn legitimatiebewijs. Ja, ik heb mijn papieren bij me.”

“Rij maar door!”

En niet veel later stond ik weer bij een geel hesje, dit keer bij de ingang van het gebouw. Nu moest ik even slikken. Want ik had geen zin. Dat wist ik natuurlijk de hele autorit al wel. Maar hier, bij dit grijze bouwwerk, werd het me extra duidelijk. Ik moest mezelf even moed inspreken om de drempel over te stappen. Eenmaal binnen wist ik de ruimte met cubicles natuurlijk wel te vinden. Ik stond in de wachtrij en keek om me heen. Het was er grijs, groot en kaal. Sommige mensen in de wachtrij stonden ongeduldig te wiebelen, maar de meesten keken uitdrukkingsloos voor zich uit. Verderop zag ik de enorme batterij aan cubicles. Ik voelde me een stuk vee dat gemolken zou gaan worden. Niet veel later was ik aan de beurt en kreeg ik weer een stripje pillen mee. Hop, hoofdpijn weg. Terug in de auto, weer aan het werk. Een uur later stond ik op mijn werk bij de koffieautomaat.

“He, je bent er weer!” zei een collega tegen me.

“Ja, ben even langs de Pleisterplaats gereden,” antwoordde ik.

“Ah, ideaal he!”

“Nou!” antwoordde ik. Maar ik dacht aan mijn droom over de fabriek met lopende band. Ik besloot er maar even niet teveel aan te denken. Hopelijk hoefde ik voorlopig even niet weer voor een of andere klacht naar de Pleisterplaats te gaan.

Maar helaas, de volgende dag had ik toch weer hoofdpijn. Ik ging gewoon naar mijn werk, ondanks de hoofdpijn. Ik besloot het maar een beetje te negeren. Maar aan het einde van die dag reed ik met barstende koppijn terug naar huis. Daar stond de buurman weer op de oprit.

“Je ziet er niet zo best uit, meid,” zei hij.

“Nee. Al dagen hoofdpijn, het gaat maar niet weg.”

“He, maar dan ga je toch even naar de Pleisterplaats!”

“Heb ik gedaan. Hielp niet.” Ik hield het kort en draaide me gauw weg om even in de brievenbus te kijken. Daar vond ik een flyertje met de tekst:

‘Heb jij ook twijfels? Wil jij ook meer weten over hoe het zit? Of voelt het gewoon niet helemaal goed, de Pleisterplaats? Kom dan naar onze informatiebijeenkomst.’

Ik keek gauw even op naar mijn buurman terwijl ik het flyertje in mijn tas propte. De buurman had het gelukkig niet gezien. Hij zwaaide nog even toen ik naar mijn voordeur liep. Binnen gekomen plofte ik languit op de bank en sloot mijn ogen. Het voelde alsof al het gewicht in mijn hoofd naar beneden zakte en weer omhoog rees tot het niet verder kon door de begrenzing van mijn schedel. Ik bleef liggen en wachtte tot het beter werd. Na verloop van tijd lukte het om op te staan en eten te maken.

III

Die week ploeterde ik de dagen door, met in mijn achterhoofd de flyer die ik gevonden had. Dat weekend zou de bijeenkomst zijn met meer informatie voor twijfelaars. Ik wist niet of ik mezelf een twijfelaar wilde te noemen. Maar ik was wel benieuwd naar de informatie die er zou worden gedeeld.

Zaterdagmiddag stond ik klaar om naar de informatiebijeenkomst te gaan. Het was in een obscuur zaaltje in de binnenstad. Daar aangekomen vond ik het moeilijk om de ingang te vinden; het bleek via een soort kelderdeur te zijn aan de achterkant van het pand, waar je alleen kon komen door een smal steegje. Ik was een beetje te laat. Toen ik binnenkwam was de bijeenkomst al begonnen. Er stond een jonge man verhit te praten voor een klein clubje toehoorders. Ik zocht een stoel achterin en ging stilletjes zitten.

“Diagnose, noemen ze het!” ving ik op. “Maar wie zegt dat er niet een of ander gas uit dat kapje komt dat wij moeten inademen? Een gas dat ze gebruiken om ons koest te houden. Zodat we brave burgers blijven en niet teveel vragen stellen. Want hoe lang duurt die diagnose eigenlijk? We denken dat we een paar keer met onze ogen knipperen, maar wie weet zijn we wel een uur buiten westen tijdens die zogenaamde diagnose!”

Ik keek geïntrigeerd naar de spreker. Het was niet helemaal de toon die ik had verwacht bij de term ‘informatiebijeenkomst’. Ik voelde mijn hoofdpijn wat kloppen en bonken in mijn hoofd. Hij tierde nog even verder:

“We worden gereduceerd tot loonslaven! We fixen het lichaam wel even zodat het non-stop verder kan werken voor onze kapitalistische economie. We zijn geen mensen meer, maar werkpaarden!”

Ik voelde me niet op mijn gemak. Mijn stoel zat niet lekker, ik ging nog eens verzitten. Ik wist niet goed waar ik naartoe moest kijken, want die man op het podium, daar wilde ik eigenlijk liever niet naar kijken. Hij was zo opgewonden, zo bozig. Ik wilde daar niet te dicht bij in de buurt zijn, letterlijk en figuurlijk. Ik keek om me heen naar de andere aanwezigen in de hoop iemand te vinden waar ik me wel mee kon identificeren. Het waren er niet veel, een stuk of 20. Voor me zat een stevige meneer met een spijkerjasje vol met patches. ‘Ik gok niet met mijn gezondheid’, stond er op een. En: ‘de maatschappij, dat zijn de anderen’. Verderop zat een oudere dame met wilde grijze krullen. Ze droeg een grof gebreid vest in gemarmerde kleuren rood en oranje. En weer ergens anders zag ik een jongeman zitten met colbertjasje aan en een laptop op schoot.

De spreker was inmiddels klaar. “Veel plezier straks na de pauze met dr. Pradeep!” zei hij. Aha, het was pauze. Tijd om stilletjes hier weg te gaan. Maar net op dat moment draaide de vrouw naast mij zich naar me toe. Het was een jonge vrouw, mijn leeftijd ongeveer, met lang zwart haar in een dikke vlecht op haar rug.

“Zou jij misschien een kopje koffie voor me willen halen?” vroeg ze. “Ik ben niet zo goed ter been.” Ze gebaarde naar haar knie.

“Ja hoor,” zei ik. “Geen probleem.” Ik stond op en haalde voor haar een kopje koffie. Voor mezelf haalde ik niks, want ik was van plan om weg te gaan. Ik gaf haar de koffie en wilde me net omdraaien.

“Geloof jij in deze onzin?” zei ze.

Ik keek haar even verbaasd aan. “Onzin?” bracht ik uit.

“Ja, jeetje zeg,” zei ze. “Ik kom hier voor dr. Pradeep, die heeft heel sterke ideeën over de kracht van het lichaam om zichzelf te helen. Dat is een stuk positiever dan alle achterdochtigheid van deze man.”

“Oh,” zei ik. “Dat klinkt inderdaad beter.”

“Ga je weg?” vroeg ze.

“Ja,” zei ik. “Ik weet eigenlijk niet waarom ik hier gekomen ben. Maar ik geloof niet dat dit echt wat voor mij is.”

“Oh,” zei ze. “Jammer.” Ze dacht even na. Toen pakte ze een papiertje en schreef er iets op. “Hier, mijn telefoonnummer. Voor als je nog eens wilt praten. Je bent hier vast omdat je wat twijfels hebt. Tegen mij mag je best een keer praten over je twijfels, en dan zal ik je niet om de oren slaan met complottheorieën. Ik heet trouwens Marie.”

“Dankjewel, Marie. Ik heet Eline. En nu ga ik naar huis.” Ik nam het briefje van haar aan en stopte het in mijn broekzak. Daarna ging ik op weg naar huis.

IV

Thuis gekomen plofte ik op de bank, met een hoofd dat klopte en bonkte van de onrust. Ik probeerde te bedenken wat ik eens voor mezelf kon doen. Ik zette een kopje thee. Ik pakte een dekentje en nestelde mezelf op de bank met mijn thee. Maar even later stond ik weer op, op zoek naar iets om te doen. Een boek? Een film? Ik besloot een film aan te zetten maar kon mijn gedachten er niet bij houden.

Mijn gedachten dwaalden af naar de informatiebijeenkomst. ‘Wie zegt dat er niet een of ander gas uit dat kapje komt?’ Het was een losse flard die nog door mijn hoofd spookte en steeds groter en groter werd. Ik stelde me voor dat ik daar hoofdpijn van had gekregen. Dat ik iets had ingeademd dat voor andere mensen geen probleem is, maar voor mij wel. Ik zakte steeds verder weg in deze gedachte. Maar toen ging ik rechtop zitten. En ik dacht bij mezelf: nee. Ik ga niet zomaar iets geloven wat een of andere man op zo’n vage bijeenkomst roept. Ik probeerde de gedachte vast te houden, maar in mijn hoofd voelde ik me net een bootje dat in een zee van lava dobberde. Langzaam sijpelde de hete lava door de wanden van het bootje naar binnen. Ik sloot mijn ogen en viel in slaap.

Een week lang ploeterde ik me door het leven. Mijn hoofdpijn was er alsmaar, elke dag. Toch lukte het me steeds beter om het een beetje te negeren. In mijn nachten was het soms de fabriek en soms de hete lava die mijn slaap verstoorde. Tegen het einde van de week stuurde ik een berichtje naar Marie.

“Ik zit dit weekend op een bankje in het park. Kom je ook?”

Het antwoord kwam snel: “Graag. Welk bankje en hoe laat?”

We spraken een tijd en plaats af, en dat weekend zat ik op zaterdagmiddag om 3 uur op een bankje bij de fontein. Ze kwam naast me zitten.

“Hoi!” zei ze vrolijk. “Zullen we een stukje wandelen?”

We stonden op en gingen een stukje lopen.

“Ik dacht dat je slecht ter been was?” vroeg ik haar.

“Ja, dat was ik inderdaad. Maar nu niet meer! Ik had last van mijn knie en heb even een paar dagen rustig aan gedaan. Inmiddels is het weer over.”

“O.”

“En hoe gaat het met jou?”

Ik dacht even na. Ik wist het eigenlijk niet. Ik bedoel, deze week was het duidelijk niet goed met mij gegaan, maar nu op dit moment voelde ik me best okee.

“Ik weet nooit zo goed hoe ik daar op moet antwoorden,” zei ik.

“Oh. Ik zal de vraag wat specifieker maken. Heb je nu fysiek ergens last van?”

Ik dacht even na. “Nee!” riep ik uit.

Marie moest er om lachen. “Dat klinkt wel heel enthousiast!”

“Ja, ik heb de hele week hoofdpijn gehad. Maar nu op dit moment voelt mijn hoofd prima.”

“Wat fijn,” zei Marie. “En hoe voel je je verder? Ben je blij? Boos? Verdrietig? Vrolijk?”

“Ik heb me deze week heel rusteloos gevoeld,” vertelde ik haar, “maar nu op dit moment ben ik blij.”

“Fijn,” zei Marie. “Ik ook. Wat een wandelingetje in het park al niet voor je kan doen!”

“Nou. En prettig gezelschap,” zei ik, en ik keek haar even aan. Ze lachte vrolijk terug.

We maakten een lange wandeling door het park en praatten over vanalles en nog wat. Tenslotte kwamen we weer bij het bankje bij de fontein terecht.

“Stuur me maar een berichtje als je weer zin hebt in een wandeling met gezelschap!” zei Marie bij het afscheid.

“Dat zal ik doen,” zei ik. En ik liep naar huis.

Die avond maakte ik weer een kopje thee voor mezelf en zocht ik een fijn plekje op de bank uit. Ik vermoedde dat mijn hoofdpijn wel weer terug zou komen. Maar ik besloot even te genieten van dat het nu even wat beter ging.

IV

En natuurlijk kwam mijn hoofdpijn weer terug. Het lukte me beter om het te negeren omdat ik wist dat er een wandeling in het park met Marie in het verschiet lag. Ik ploeterde mijn week door, en in het weekend zag ik haar weer. Ze vroeg hoe het ging.

“Goed!” zei ik. Ik dacht even na. Eigenlijk had ik al sinds de dag daarvoor pijn in mijn kies. Maar ik had geen zin om dat te zeggen. Marie keek me bedachtzaam aan. “Tja,” zei ik, “ik heb wel weer veel hoofdpijn gehad. Maar nu op dit moment heb ik geen hoofdpijn. Dat is fijn. En ik ben blij om je weer te zien.”

“Ik ben ook blij om jou weer te zien,” zei Marie. We wandelden weer door het park en zaten daarna een hele tijd nog te praten op het bankje bij de fontein.

Een paar dagen later was mijn kiespijn er nog steeds, en steeds erger geworden. Ik stuurde Marie een berichtje. “Kan ik je even spreken? Ik heb geloof ik wat advies nodig zonder complottheorieën.” We spraken weer af op ons bekende bankje in het park.

“Ik heb kiespijn,” begon ik maar meteen.

“Wat vervelend,” zei ze.

“Maar ik wil niet naar de Pleisterplaats.”

“Nee?” ze keek me verwonderd aan.

“Nee, ik vind dat zo’n nare plek. Ik dacht dat jij dat ook vond. Ik hoopte dat je me kon helpen om op een andere manier van mijn kiespijn af te komen. Rust nemen ofzo, of vertrouwen hebben in het zelfhelende vermogen van het lichaam. Je zei toch iets over dr. Pradeep?” Voor mijn gevoel ratelde ik een beetje te snel. Ik durfde haar niet zo goed aan te kijken, dus ik keek naar de fontein.

“Ach,” zei Marie, “ja, dr Pradeep had een mooi verhaal. Het lichaam kan heel veel aan, en soms is pijn een signaal dat je rust moet nemen. Dan is het niet goed om het signaal maar te dempen. Je moet het een beetje zien als een dashboardlampje in de auto. Dat dashboardlampje vertelt je dat er iets aan de hand is. En als jij alleen maar het lampje uitschakelt zonder het onderliggende probleem aan te pakken, dan komt het niet goed met die auto.”

“Hmm,” zei ik.

“Hoe gaat het nu met je hoofdpijn?” vroeg ze.

“Die is er nu ook,” antwoordde ik. “Hoofdpijn én kiespijn. Het zelfhelende vermogen van mijn lichaam is bagger, dat blijkt wel.

“Nee joh,” antwoordde Marie, “dat geloof ik niet. Maar je dashboardlampjes zijn wel hard aan het flikkeren.”

“Ja, dat kun je wel zeggen ja.”

“En die kies, hoe lang heb je daar al last van?”

“Eigenlijk al sinds de laatste keer dat ik je zag. En het wordt steeds erger,” antwoordde ik.

“Nou, daar moet je wel even iets aan doen, lijkt me,” antwoordde Marie.

“Iets aan doen? Rust nemen, bedoel je?”

“Nee, niet rust nemen. Even naar laten kijken!”

“Oh. Bij de Pleisterplaats?” Ik voelde al wat paniek door mijn lijf schieten.

“Ja, dat lijkt me wel. Tandartsen zijn er niet meer nu alles via de Pleisterplaats gaat. En met een rotte kies rondlopen lijkt me ook niet echt wat,” zei Marie.

“Maar wat als ze echt een of ander gas in dat kapje pompen? Wat nu als ik daar nog meer hoofdpijn van krijg? Of nog iets veel ergers?” Ik keek haar angstig aan.

Marie giechelde een beetje. “Sorry,” zei ze meteen, “maar is dat zo door je hoofd gaan spoken? Dat is toch helemaal niet waar joh.”

“Hoe weet je dat? En wat nou als ik daar eigenlijk een uur buiten westen ben door dat mondkapje? Ik heb gewoon geen idee wat ze daar eigenlijk met me doen.”

“Tja,” zei Marie, “ik weet het ook niet precies. Ik vind dat ook maar niks. Maar ik ben vorige week wel naar de Pleisterplaats geweest omdat ik last had van een oorontsteking.”

“Oh? Dat had je me niet verteld,” zei ik.

“Nee, klopt. Ik vond het niet zo belangrijk. Maar het is wel belangrijk om goed voor jezelf te zorgen. Soms is dat rust nemen. Soms is dat gewoon leuke dingen doen ondanks je hoofdpijn. Maar soms is het toch echt even iets laten repareren. Als jij die kies niet laat bekijken, dan ben je niet goed voor jezelf aan het zorgen. Dus dan moet ik maar voor je zorgen.”

Ze trok me mee het park uit. Samen liepen we naar mijn huis. Ze bleef naast me zitten terwijl ik online een afspraak voor de Pleisterplaats maakte en de vragenlijst invulden. En samen reden we erheen.

“Hebt u een afspraak?” vroeg de eerste persoon in geel hesje.

“Zeker.”

“Heeft u alle documenten bij zich?”

“Ja.”

“Rij maar door.”

Bij de slagboom stond weer iemand die mijn paspoort controleerde, en bij het oversteken werden we weer geholpen door mensen in gele hesjes.

“Zou er ook een hiërarchie zijn binnen de gele hesjes?” fluisterde Marie toen we binnen in de wachtrij stonden.

“Hoe bedoel je?”

“Nou, zou het cooler zijn om verkeersregelaar te zijn, of juist paspoortcontroleerder?”

“Ik denk dat het het coolste is om dat mannetje daar te zijn,” en ik wees naar de meneer in geel hesje die langs de rij liep. Hij kwam naar ons toe.

“Kunt u alstublieft achter elkaar in de rij blijven staan, en niet naast elkaar?” vroeg hij ons.

“Maar we komen hier samen,” zei Marie.

“Dat moet u naast elkaar staan, en niet zo schuin. Dit is veel te rommelig.”

Toen het mannetje doorliep keken Marie en ik elkaar gniffelend aan. Het duurde niet lang of ik was aan de beurt. Toen we bij een cublicle kwamen liepen we samen naar binnen.

“Wie komt voor de behandeling?” vroeg een van de medewerkers.

“Ik,” zei ik.

“Dan moet u even buiten wachten,” zei de medewerker tegen Marie. Ik keek in paniek naar haar.

“Nee, ik blijf bij haar,” zei Marie stellig. Ze ging achter de stoel staan waar ik op zou gaan zitten. Toen ik was gaan zitten pakte ze mijn hand. De medewerkers hadden er verder geen commentaar op.

Kort daarna stonden we samen weer buiten.

“Hoe lang had ik dat mondkapje op?” vroeg ik haar.

Marie glimlachte. “Twintig jaar,” zei ze. Ik ben oud geworden maar jij hebt stilgestaan in de tijd.”

Ik keek haar ongelovig aan. Ze zag er nog net zo uit als eerst. “Nou, dan ben je wel heel mooi oud geworden,” zei ik. En ik lachte.

“Het was ongeveer twintig seconden,” zei ze. “Ik heb geteld. En hoe gaat het nu met je?”

Ik had al een pilletje genomen en voelde mijn kiespijn afnemen. “Het gaat best goed. Ik heb niet zoveel kiespijn meer. En mijn hoofdpijn is weg!”

Samen liepen we naar de auto. Marie ging met me mee naar huis en ik maakte voor haar en mij een kopje thee. Samen kropen we onder een dekentje op de bank.

Duisternis

Voor mij ligt het verlaten rangeerterrein van de Nederlandse Spoorwegen. Vanuit het raam van mijn appartement op de twaalfde verdieping kan ik het hele terrein overzien. Ik neem een slok uit mijn kopje waar thee in zit, maar waar aan de buitenkant met grote letters ‘chocolademelk’ op staat. Ondertussen zie ik uit mijn ooghoek een konijn over de spoorrails rennen. Alleen in het licht van de lantaarnpaal is hij even zichtbaar, daarna verdwijnt hij weer in de duisternis.

Op de tafel naast me ligt de brief van de gemeente. De bijbehorende envelop ligt verfrommeld in een hoek van de kamer. Zodra ik die, toen nog intact, vanmiddag uit de brievenbus viste, wist ik dat het mis was. Binnenkort moet ik weer op zoek naar een nieuwe woning. Ik kijk uit over de verlaten sporen buiten en probeer mezelf te troosten met de gedachte dat ik in dit appartement toch nooit zo op mijn plek was. In plaats van dat dit me gerust stelt, maakt het me juist woedend. De gedachte dat ik me hier toch al nooit thuis voelde en er dan ook nog eens uitgezet word, is deprimerend.

Ik voel de emotie in me opborrelen. Het is niet uitsluitend woede, het is een soort algehele emotie, die me volledig overspoelt. Mijn benen en armen voelen slap en zwaar aan. Mijn hoofd slaat op hol. Ik denk duizend gedachten in een keer, maar zou er niet één expliciet kunnen formuleren. Mijn hoofd buig ik licht naar beneden om me een houding aan te meten die klopt met hoe ik me voel.

Het is niet genoeg. Het blijft aan me trekken, dat gevoel. Ik kijk op en zie mezelf in het raam. Ik zie er belachelijk uit. Als een slechte acteur die probeert boosheid uit te beelden. Als een aansteller. Terwijl ik naar mijn eigen spiegelbeeld kijk, krijgt mijn hele lichaam ineens een ontembare energie die naar alle kanten tegelijk gericht is. Ik wil schreeuwen maar doe het niet. Ik wil met mijn hoofd tegen het raam bonken maar doe het niet. In plaats daarvan open ik het raam, haal uit met mijn rechterarm, en gooi zo hard mogelijk mijn theekopje naar buiten.

Er klinkt een hard gerinkel en het wordt pikkedonker. Het kopje heeft precies de lamp van de lantaarnpaal geraakt, en is daarna in scherven die het woord ‘chocolademelk’ spellen naar beneden gevallen.

Ik sluit het raam en draai me om om het licht in de kamer aan te doen. Maar voor ik de lichtschakelaar heb bereikt, hoor ik van het raam waar ik net nog voor stond een stevig geklop komen. Ik blijf staan om te luisteren. Even houdt het geklop op, maar dan gaat het gestaag weer verder. Het is een vrij hard geluid, dat doorklinkt via de vloer. Het geluid stopt weer. Ik draai me om om te kijken, waarop het geklop weer verder gaat. Via de vloer, via mijn blote voeten en via mijn stakerige benen in pyjamabroek resoneert het geklop in mijn buik.

Achter het raam waar ik zojuist mijn kopje nog door naar buiten heb gegooid lijkt de duisternis haast nog ondoordringbaarder dan voorheen. Ik loop naar het raam en leg mijn voorhoofd tegen het glas. Het koele glas maakt mijn hoofd rustig. Ik houd mijn handen langs mijn gezicht tegen het raam om nog beter de duisternis in te kunnen turen. Het blijft duisternis. Ik zie helemaal niks. Na nog een herhaling van een korte pauze en een hernieuwd geklop, houdt het geluid even helemaal op. Ik leun nog steeds tegen het glas. En dan klinkt het geklop ineens een stuk naar rechts. Ik volg het geluid en tuur door een ander raam naar buiten. Ook hier is het duister. Het geklop is nu schuin rechts boven me. Dan stopt het heel even, en verplaatst het zich naar schuin rechts onder, en dan naar schuin linksonder. Tenslotte stopt het weer.

En dan blijft het echt even stil. Doodstil. Ik begin door de kamer te ijsberen. Het is er nog steeds pikkedonker, de lantarenpaal buiten doet niks meer en ik heb het licht binnen nog niet aan gedaan.

Dan ineens klinkt er een zacht geklopt uit de slaapkamer. Ik ren erheen en in een grote tegenwoordigheid van geest druk ik daar bij binnenkomst meteen op het lichtknopje. Er is niks bijzonders te zien. Achter het slaapkamerraam gaapt ook hier een diepe duisternis. Ook ditmaal komt het geklop van het raam. Ik loop erheen en leg mijn hand tegen het raam. Het geklop is opgehouden. Ik haal mijn hand weer weg, en open het raam naar binnen toe. Als ik mijn hand door het open raam naar buiten steek, stoot die tegen een houten plank. De plank is zo groot dat die het hele raam afdekt. Ik duw tegen de plank aan, maar er is geen beweging in te krijgen. Ik voel langs de randen van het raamkozijn. Nergens is een gat. Mijn raam is volledig dichtgetimmerd. Iets of iemand heeft mijn raam volledig dichtgetimmerd.

Ik hap naar adem en wankel achteruit. Ik plof neer op het bed. Iemand heeft al mijn ramen dicht getimmerd. Op de twaalfde verdieping van een flatgebouw. Hoe kan dat?

Dan schrik ik op van een nieuw geklop, dit keer heel dichtbij. Waar komt het vandaan? Er zijn geen ramen meer over om dicht te timmeren. Wat is het dan wel? Gehaast kijk ik om me heen. Ik sta op van het bed en begin rond te lopen. Het geklop lijkt wel van de slaapkamerdeur te komen. In twee stappen sta ik ervoor. Ik grijp de deurklink en probeer de deur open te duwen. Geen beweging. In paniek begin ik woest aan de deur te rammelen. De deur kan echt niet meer open. Dan stopt het geklop, en wordt het doodstil.

Levenslopen

Op een dag had ik er genoeg van. Ik stapte in de auto en reed weg, zo ver mogelijk weg. Want ik wilde even niet meer. Niet meer dit leven, niet meer deze verplichtingen, niet meer deze zwaarte.

En nu ben ik hier. Ik heb mijn auto geparkeerd in een woonwijk aan de rand van een grote stad. Wat nu? Ik dwaal een beetje rond. Wat doet een mens nadat hij of zij van het leven weg gevlucht is? Ik sta nu midden in een oersaaie woonwijk. Als je hier thuiskomt moet je de straatnaambordjes goed in de gaten houden om te kijken of je er al bent, want verder is alles identiek. Er is een klein park met een vijver met een handjevol eendjes en verderop een bruggetje. Ik ga op een bankje zitten. En daar zit ik dan, demonstratief weg te zijn van mijn leven. Maar er is niemand die dat ziet. Waarschijnlijk heeft ook nog niemand opgemerkt dat ik thuis weg ben, want het is nog vroeg in de ochtend, pas in de middag zal mijn afwezigheid misschien worden opgemerkt. Dus mijn demonstratieve wegvluchten is vooralsnog alleen een demonstratie aan mezelf. Wat zal ik hier dan eens demonstratief zitten doen? Zitten en nadenken? Zitten en proberen niet na te denken? Ik vind het tot nu toe maar onplezierig. Ik heb het een beetje koud. En ik wil niet nadenken over wat ik allemaal heb achtergelaten. En ook niet over waarom ik me daar diep ongelukkig heb gevoeld. Dus ik ga toch maar weer verder dwalen want van stilzitten wordt het niet beter.

Na een poosje dwalen sta ik midden op een marktplein. Hier is duidelijk recent nog een markt geweest, want her en der liggen nog de restanten: een losse sinaasappel die waarschijnlijk uit een kistje is gerold, en een leeg puntzakje van frietjes dat iemand heeft weggegooid. Maar nu is het er dus vooral leeg, met wel wat mensen maar vooral veel ruimte. Onder mijn voeten ligt een zevenpuntige ster, ingelegd van straatsteentjes in een contrasterende kleur. Als ik om me heen kijk, zie ik dat elke punt precies wijst in de richting van een straat. Zeven straten om uit te kiezen. Goed, denk ik bij mezelf, dan moet ik er maar een kiezen en kijken wat er van komt. Wie weet lukt het me om een nieuw leven te verzinnen dat beter is dan het leven dat ik heb achtergelaten. Ik kies een van de zeven richtingen uit en loop de aangewezen straat in.

I

Het is een brede straat, met luxe, ouderwetse panden. Onderin zitten kleine ondernemingen, allemaal duidelijk bedoeld voor publiek met een dikke portemonnee. Een zaakje voor nette herenkleding, een makelaar, een winkel met alleen maar allemaal verschillende vulpennen met hoge prijskaartjes. Poeh, moet dit mijn nieuwe leven worden? Ik zie mezelf niet in een mantelpakje bij een advocatenkantoor zitten. Of met een dure vulpen schrijven. Ik gniffel een beetje om het idee daarvan. Maar ineens weet ik het: ik wilde vroeger graag architect worden!

Ik ga meteen aan de slag. Wat voor dingen heeft een architect nodig? Een beetje nette kleding, geen mantelpakje maar wel presentabele jurkjes en misschien een nette aktetas. Dat kan ik hier in deze chique winkelstraat wel krijgen. En ik stap ook meteen maar even bij de makelaar binnen om een geschikte woning voor mezelf te regelen. Eerst maar even iets huren. Later zal ik natuurlijk iets kopen, een mooi oud pand dat ik dan helemaal kan moderniseren naar mijn eigen wensen. In wat voor huurwoning zou een architect wel tijdelijk willen verblijven? Een mooie loft natuurlijk, op de bovenste verdieping van een oud pakhuis. Een grote ruimte zonder binnenmuren, zodat je zo goed mogelijk gebruik kunt maken van het vloeroppervlak. En dan moet ik nog een kantoorruimte hebben, ergens in een statig herenhuis.

Als ik dat allemaal voor elkaar heb - nette kleding, aktentas, huurwoning, kantoor - begin ik mijn leven als architect. Hoef ik geen opleiding te doen? Nee, dit is mijn verhaal, dus ik wil gewoon meteen het architectenleven zelf proeven. Ik hang een diploma van een gerenommeerd opleidingsinstituut boven mijn bureau en dan is het wachten op de eerste cliënten. En dan ineens gaat de bel! Ik hoor dat mijn receptioniste, die ik trouwens ook had aangenomen, twee mannen binnenlaat. Niet veel later zitten de twee heren in mijn kantoor en stellen zich voor.

“Harold Bruins,” zegt de een.

“Harold Bartels,” zegt de ander.

“Prettig om kennis met u te maken,” zegt de eerste weer. “Wij zijn van advocatenkantoor Harold & Harold, en wij zijn voornemens om een nieuw kantoor te laten bouwen buiten de stad. Het mag groot, het mag modern, en het mag best een beetje duur.”

“Heren, het is goed dat u bij mij terecht gekomen bent,” begin ik. Maar de andere Harold onderbreekt me.

“We willen wel modern, maar we willen ook graag respect hebben voor de traditie. De rechtsgeleerdheid is natuurlijk gebouwd op principes uit de tijd van de oude Grieken, dus dat zien we graag terug in ons gebouw.”

Hm. Ik probeer niet al te bedenkelijk te kijken. “Dus u bent op zoek naar iets dat modern en traditioneel met elkaar verenigt?” zeg ik.

“Precies!” zegt de ene Harold. “Exact!” zegt de andere Harold.

“Met elementen van vroeger een strakke lijnen van nu?” probeer ik. Ze knikken allebei enthousiast.

Ik ga staan bij mijn whiteboard dat aan de muur hangt, en ik maak een schetsje van iets dat duidelijk geïnspireerd is op een oud Grieks bouwwerk. Daarnaast maak ik een schets van een moderner gebouw, met strakke lijnen en gladde oppervlakken. De Harolds knikken weer instemmend terwijl ze er naar kijken.

“Goed,” zeg ik, “ik ga deze uitdaging graag aan. Maar laten we het eerst nog even hebben over de praktische zaken.” En we praten over kosten, locatie, specifieke wensen.

Als de twee Harolds weg zijn werk ik tot ’s avonds laat door, want dat is denk ik het leven van een architect: werken als de inspiratie toeslaat. Ik ben druk bezig met schetsen maken, technische constructie doorrekenen en tenslotte wil ik eigenlijk ook nog beginnen met een maquette in elkaar knutselen. Maar dan besluit ik dat het wel welletjes geweest is, en ga ik maar min of meer bijtijds slapen. Tevreden sluit ik mijn ogen, en ik denk bij mezelf: wat een ideaal leven! Het is een mooie combinatie van creativiteit en techniek.

De volgende dag neem ik de stapel schetsen op mijn bureau weer door. Hier is een met mooie Griekse zuilen in het ontwerp, maar eigenlijk geen enkel modern onderdeel. Ik probeer er met wat kleine aanpassingen iets moderners van te maken. Maar het mooie ontwerp dat er eerst was wordt alleen maar rommelig. Dan pak ik een moderne schets en pruts er wat traditioneels bij. Weer niks. Zo pruts ik nog een beetje verder. Er schiet een strengeltje stress door mijn lijf. Even spant alles zich aan in mij, en dan spring ik op en loop een paar keer stevig heen en weer om mijn innerlijke verstrengeling kwijt te raken. Ik voel dat mijn lijf weer wat rustiger wordt en dan kijk ik moedeloos naar de chaos van verschillende ideeën die op mijn bureau liggen. Dan begin ik schetsen te verscheuren. Alles waar ik ontevreden over ben gaat meteen het oud papier in. Ik verscheur de ene na de andere schets. En tenslotte blijft er niks meer over, behalve mijn eigen frustratie en moedeloosheid. Het is een enorm gevoel van tekortschieten, van niet kunnen voldoen.

II

En dan zit ik weer midden op het marktplein, op het centrum van de ster met zeven punten. Weer ben ik uit een leven weggevlucht. Al was het slechts een hypothetisch leven dat ik voor mezelf had bedacht in de eerste straat waar de zevenpuntige ster naar wees. Ik blijf even lekker treurig zitten, ik voel me intens zielig. Dan ga ik op weg naar de tweede straat. Tijd voor een nieuwe poging.

Ik volg de tweede punt van de ster, richting een drukke winkelstraat. Er zit een supermarkt en een drogist, en meerdere grote modeketens. Tenslotte valt mijn oog op een winkel met op de ruit de woorden ‘vakkleding op maat’. In de etalage zie ik allerlei kleding die hoort bij verschillende beroepen. Een bouwvakkersbroek, een geel hesje voor een supermarktmedewerker. En er staat ook een pop met een balletpakje en een tutu. Dat was eigenlijk het eerste wat ik ooit wilde worden, ballerina. Tijd om die droom eens na te jagen.

Ik stap de winkel binnen maar ik realiseer me dat ik tegenwoordig niet echt meer droom van ballet, maar wel van dans. Dus in plaats van het roze balletpakje met tutu zoek ik een outfit uit die meer past bij moderne dans: een soepele, strakke legging en een los shirtje. Even later stap ik de winkel uit en ga ik op zoek naar de rest van dit hypothetische nieuwe leven. Ik ga denk ik wonen in een klein appartementje in de stad, dichtbij een locatie waar de repetities zullen zijn. Ik sluit me aan bij een modern dansgezelschap, waar ik na de auditie meteen aangenomen word.

Die avond spelen we een voorstelling in de stadsschouwburg. Het decor bestaat uit een aantal huiskamers naast elkaar en in één van de huiskamers dans ik samen met een andere danser de ups en downs van het leven van een getrouwd stel. We beginnen als een hecht paar dat om elkaar heen draait, bewegen later elk naar andere hoeken van de huiskamer en komen ook weer nader tot elkaar. Ik voel de energie van de dans stijgen en dalen en ben intens gefocust op het samenspel met mijn danspartner. Het publiek zie ik niet - alleen de kleine gerecreëerde wereld van het getrouwde leven op het podium doet er op dat moment toe.

Een dag later staan we met alle dansers bij elkaar in de repetitieruimte. Her en der staan dansers te rekken en strekken. Ik vang een gesprek op.

“Hebben jullie de recensie in de Volkskrant gezien?” vraagt een jonge danseres.

“Boe! Heb jij een recensie bekeken? Moet je niet doen!” zegt een ander.

“Ja maar hij was heel positief!” zegt de eerste weer.

“Ja, fijn. Maar als je nu een positieve recensie leest, heb je volgende keer weer een positieve recensie nodig, want dan ben je eraan gewend geraakt! Je moet gewoon niks lezen.”

Ik besluit dat ik me niks aan zal gaan trekken van recensies. En dan beginnen we met de repetitie. Samen met mijn partner van de avond tevoren nemen we een paar stukken door. In één scene is het de bedoeling dat we allebei los van elkaar een stuk dansen dat op het oog niet met elkaar te maken lijkt te hebben. Toch moet de timing perfect zijn, anders ziet het er heel rommelig uit.

“Ugh, het lukt me maar niet om deze draai goed te timen” zeg ik tegen mijn partner.

“Nee? Zullen we het nog eens doornemen?” zegt hij.

We dansen het stuk nog een keer.

“Nee, weer niet!” zeg ik.

“Het zag er wel ok uit, vond ik.”

“Ja, maar dat komt omdat je alleen het laatste stukje ziet. Ik rommel een beetje in het midden om op het laatst tegelijk uit te komen met jou,” zeg ik.

“Maar daar gaat het toch om, dat we tegelijk uitkomen?”

“Ja, misschien. Maar ik zit te smokkelen en ik wil dit gewoon kunnen!”

Er schiet een stevige strengel frustratie door mijn lijf. Ik loop naar mijn tas en pak een fles water om een paar slokken te nemen. Ik prop mijn fles met wat onrustige bewegingen weer terug in de tas. Dan proberen we de passen nog eens. Weer lukt het me niet. Ik voel de strengel frustratie aanzwellen. Ik stel me voor dat die maar zal blijven groeien en groeien zolang het niet lukt om deze draai goed uit te voeren. Nu moet het lukken! We proberen het nog eens maar juist nu wil mijn lichaam niet meer soepel bewegen. Mijn danspartner kijkt me aan en haalt zijn schouders op.

“Komt vast goed vanavond,” zegt hij.

Maar ik schud mijn hoofd en loop de repetitieruimte uit. Ik kleed me om in mijn eigen kleding en loop terug naar het marktplein met de zevenpuntige ster.

III

En daar zit ik weer op het marktplein. Ik kijk om me heen en zoek naar de mogelijkheden die nog overblijven. Er zijn nog voldoende zijstraten, maar wat wil ik daar dan doen? Dan zie ik een charmant klein winkelstraatje waar de derde punt van de ster naar wijst. Ik loop er naartoe.

Eerst kom ik langs een speelgoedwinkeltje met allerlei retro kinderspeelgoed. Mooie blikken doosjes en houten hobbelpaarden. Daarna volgt een antiquariaat en vervolgens een winkel met prachtige bruidsjurken. Ik stap er naar binnen en laat me meenemen door de verkoopster, die me allerlei modellen laat zien. Ik pas een overdreven romantisch model, met een gigantische sleep. Ik stel me voor dat ik ga trouwen met een rijke man en dat ik niks hoef in het leven behalve zijn geld uitgeven. Even later stap ik de winkel weer uit en loop verder door de straat.

Verderop kom ik bij een klein koffietentje. Eigenlijk is het alleen een bar waar je wat koffie en koek kunt kopen, met wat tafeltjes op straat om het op te eten. Ik koop voor mezelf iets lekkers en ga zitten. Er komen talloze voorbijgangers langs, er is genoeg te zien. Ouders met kinderen op de arm terwijl ze een lege kinderwagen voor zich uit duwen. Zakenmannen in pak die haastig tussen de drukte door proberen te komen. En studenten op fietsen die tussen alle voetgangers door manouvreren. Ik observeer ze en probeer te lachen om alle onhandige situaties die zich voordoen in dit gemengde publiek.

Mijn koffie en koek zijn op. Dat ging snel! Heb ik ze eigenlijk wel goed geproefd? Ik blijf nog even zitten, want hoe kom ik anders de rest van deze dag? Ik kijk eens op mijn horloge. Vijf over 10. Ik kijk nog eens naar het winkelende publiek. Verderop komt een auto die tussen de voetgangers door probeert te komen. Wat onhandig, wat doet die hier nu? Ik bekijk het tafereel, met boze passanten die zich niet aan de kant willen laten drukken, en de auto die brommend probeert om zich kenbaar te maken. Ik kan er wel een beetje om lachen. Maar dan ineens loopt er een traan over mijn wang. Ik probeer nog te lachen om de ongelukkige situatie van de auto tussen al die voetgangers, maar het lukt niet. Er schiet een strengeltje verdriet door me heen, en het zwelt langzaam steeds meer aan. Zal wel gewoon een associatie zijn. Want aan het begin van dit verhaal stapte ik ook in een auto, en toen was ik ook intens verdrietig.

Ik sta op en laat het koffietentje achter me. Ik loop aan de auto voorbij en probeer me weer te laten opgaan in het winkelende publiek. Verderop zie ik een boekwinkeltje. Aha! Voor als ik straks ergens ga lunchen wil ik wel een boek bij de hand hebben. Voor als er meer afleiding nodig is dan om me heen kijken. Ik breng wat tijd door in het winkeltje en zoek een mooi boek uit voor mezelf. Verhalen van Oscar Wilde. Als ik even later weer buiten sta, kijk ik nog eens op mijn horloge. Half 12. Nog geen tijd voor lunch. Het duurt maar lang, deze ochtend. Ik dwaal nog een beetje verder en als het vijf voor 12 is, vind ik het wel mooi genoeg. Ik zoek een cafeetje en strijk neer met mijn boek.

Om kwart voor 1 sta ik weer buiten. Ik heb heerlijk geluncht, en het boek erbij was ook heel fijn. Ik heb het eerste verhaal, The Canterville Ghost, in een ruk uitgelezen. Maar toen was ik eigenlijk wel klaar met lezen, en ook klaar met eten. En dat strengeltje verdriet is er nog steeds. Het kwam even door me heen schieten toen ik in het café de datum zag staan op het bord met specials voor vandaag. Waarom maakt de datum mij verdrietig? Het doet me denken aan vanochtend, toen ik nog thuis was en ook even de datum zag verschijnen op het scherm van mijn telefoon. En het strengeltje verdriet schoot door me heen toen het in mijn boek ging over een gezin dat in een nieuw huis ging wonen. En het strengeltje verdriet schiet nu alsmaar heen en weer, alsof iemand een vioolsnaar tussen duim en wijsvinger vast pakt, uitrekt, en daarmee op en neer langs de snaar beweegt.

Dus nu sta ik alweer buiten en moet ik weer mijn best doen om afleiding voor mezelf te bedenken. Ik kijk nog eens op mijn horloge. Oh ja, nog steeds kwart voor 1 natuurlijk. Goed, het is me wel duidelijk. Terug naar het marktplein.

IV

Weer sta ik midden op de ster met zeven punten. Verderop zie ik een bankje waar een oudere dame met een breiwerkje zit. Ik ga naast haar zitten. Dit keer ben ik niet echt treurig maar vooral verslagen. Ik staar een tijdje voor me uit. Dan vraagt de breiende dame aan me:

“Heb je het moeilijk?”

Ik kijk op en knik. Het lukt met niet zo goed om het in woorden uit te spreken.

“Wat naar,” zegt de vrouw tegen me.

“Ja,” zeg ik.

Ze breit rustig verder en stelt verder geen vraag meer. Maar ik begin te praten.

“Ik ben weg gegaan van thuis. Ik vond het moeilijk om alles nog voor elkaar te krijgen in het leven. Of nou ja, het lukte me best, ik kon mijn taakjes doen en iedereen tevreden houden maar ik was zelf zo ongelukkig. Dat is het stomme, als het niet meer lukt om de dingen te doen dan krijgen de mensen wel in de gaten dat je je rottig voelt. Maar als je eigenlijk wel in staat bent om alles te doen dan heeft niemand het door.”

De dame kijkt naar me en knikt. “Ja, dat klinkt wel logisch, kind. Die mensen kunnen dat niet aan je buitenkantje zien.”

“Nee, dat is ook zo,” zeg ik. Ik vind het wel fijn dat ze me ‘kind’ noemt, ook al ben ik dat allang niet meer.

“Nou, dus nu ben ik weg gegaan van thuis. Want ik kon het echt niet meer aan.”

“Aha,” zegt ze.

“En dan hebben mensen om me heen tenminste ook eens door dat ik het niet aan kan.”

“Hm. Je zou dat natuurlijk ook gewoon tegen ze kunnen zeggen.”

“Ja,” zeg ik. “Dat is ook zo. Het is wel dramatisch om weg te gaan, vind je niet?” Ik voel in mij een verstrengeling ontstaan. Het voelt als een dissonant, een situatie die niet mag bestaan. “Ik baal eigenlijk wel dat ik thuis ben weg gegaan, wat een overdreven gedoe. Waarom kan ik niet gewoon zeggen dat ik me rot voel.”

“En dan ga je daarna zeker gewoon weer door met al je taakjes en aan al je verwachtingen voldoen?”

Verrast kijk ik op. Ze heeft precies mijn gedachten verwoord. Want dat is inderdaad wat ik zou doen. Zeggen dat ik me rot voel en dan daarna wel gewoon weer verder gaan. Want wat kun je anders? Ik knik en kijk even naar de grond.

“Weet je wat het is,” begin ik, “soms weet ik ook gewoon niet wat ik moet doen als ik me rot voel. Dan kan ik op de bank zitten en ongelukkig zijn, of in bed liggen en ongelukkig zijn. Maar dan lijkt het me eigenlijk makkelijker om gewoon door te gaan met dingen, dat ik in elk geval nog wat afleiding heb. Want anders ben ik helemaal alleen met mezelf.”

“Hm, en hoe is dat tot nu toe voor je gegaan?”

“Ja, niet zo best. Thuis verder gaan met dingen was niet fijn. En toen kwam ik hier en probeerde ik voor mezelf een nieuw leven te verzinnen.” Ik vertel haar over mijn poging als architect, met Harold en Harold en hun opdracht. En over mijn levens als danseres, en als rijke bruid.

“Maar kind, je kunt toch ook niet aan alle verwachtingen voldoen? Je had voor jezelf wel een makkelijker opdracht kunnen verzinnen als beginnende architect,” zegt de vrouw.

“Maar mijn eigen verwachtingen dan? En zelfs als ik geen enkele verwachting heb van mezelf, dan nog, ben ik wel de hele dag in mijn eigen gezelschap.”

De vrouw knikt maar zegt niks. Al die tijd zit ze rustig te breien. Heel prettig vind ik dat, want ze kijkt daardoor niet zoveel naar mij, ze is gewoon bezig met haar breiwerkje.

“Wat maak je?” vraag ik haar.

“Ik maak een muts voor mijn kleindochter.”

“Wat leuk. Het lijkt me heel rustgevend om te doen.”

“Ja, dat is het ook,” zegt de dame. “Het houdt mijn handen bezig zonder dat het me al te veel afleidt van mezelf. Ik ben hier, ik ben hiermee bezig, en verder hoeft er niks.”

“Dat lijkt me fijn,” zeg ik.

De vrouw legt haar breiwerkje even neer en pakt haar tas. Ze haalt er een bolletje wol en twee breinaalden uit. “Zal ik je leren breien?” vraagt ze, “dan kun je een sjaal voor mijn kleindochter maken.”

“Heel graag.”

Ze laat me zien hoe ik steken moet opzetten voor een sjaal. Ze laat me zien hoe ik recht en averecht kan afwisselen om een simpele sjaal te breien. En dan geeft ze het materiaal aan mij. Samen zitten we een tijd lang te breien. Ik laat alle strengeltjes ongemak die ik vandaag heb gevoeld de revue passeren. Het strengeltje spanning over de verwachtingen van anderen als architect. Het strengeltje zelfkritiek als danseres. En de strengels onrust die ik van mezelf had en die ik niet kon ontvluchten door maar afleiding te zoeken. Al die strengels voelen alsof mijn innerlijke vioolsnaar steeds verder onder spanning komt te staan. Alsof iemand de snaar uitrekt en langzaam erlangs beweegt. Ik stel me voor dat de snaar zal knappen. Maar dat gebeurt niet.

Na een hele tijd breien voel ik de verstrengelingen nog wel, maar laat ik ze maar met rust. Tenslotte geef ik het breiwerkje weer terug en ik bedank de vrouw voor de tijd die ik hier heb kunnen doorbrengen.

“Ik ga maar weer eens naar huis,” zeg ik.

“Goed,” zegt ze. “Naar welk huis ga je?”

“Ik ga naar mijn eigen huis, mijn eigen leven. Ik hoef geen architect of danseres te zijn, ik ga het niet proberen te ontvluchten. Ik ga thuis zijn en af en toe gewoon zeggen dat ik me rot voel.”

“Wil je het breiwerkje meenemen? Dan heb je wat te doen terwijl je je rot voelt.”

“Mag dat?” vraag ik verrast. “Maar de sjaal voor je kleindochter dan?”

“Ach,” zegt de vrouw, “dan heb ik weer een mooie reden om een nieuw bolletje wol uit te zoeken en lekker zelf een sjaal te gaan breien.”

Ze geeft me de spullen en ik neem ze mee naar huis. Thuis aangekomen parkeer ik mijn auto op de oprit. Het huis is leeg en donker, niemand zal nog gemerkt hebben dat ik weg ben geweest. Als ik binnenkom maak ik voor mezelf een kopje thee en ga ik op de bank zitten breien totdat mijn familie thuiskomt.

Bootje

In het midden van de slotgracht staat een groot kasteel. Het is een imposant bouwwerk, met kantelen en een ophaalbrug. Ik doe net alsof ik weet wat ik aan het doen ben daar bij dat imposante ding. Ik gedraag me netjes, zoals het hoort. Je mag binnen niet rennen, niet schreeuwen, je moet er met twee woorden praten en als je aan tafel zit te eten dan mag je niet met je ellebogen op tafel leunen maar slechts je polsen op de rand van de tafel laten rusten. Want zo eet de koningin ook.

Soms heb ik er geen zin in. Dan speel ik keurig ingehouden mijn toonladders op de viool om te oefenen voor een beschaafd kamerconcert, maar in plaats daarvan heb ik zin om te stampvoeten, om uit te barsten. Maar ik ben in de loop der jaren heel goed geworden in mijn beschaafde buitenkantje. Zo goed, dat ik zelf vergeet dat ik wou stampvoeten. Dat ik iets wou doen waar meer emoties bij getoond mogen worden.

Maar nu staat het op barsten. Welke emotie er precies uit moet barsten weet ik niet, maar dat het moet barsten weet ik wel. En als het zal barsten, dan gaat alles mis. Dan stort alles in. Dat hele grote kasteel zal volledig aan diggelen gaan, en dan zal ik er midden in zitten, onder al het puin van dat enorme, imposante ding. Wat een bijzonder kasteel, zeggen de mensen tegen me. Wat een prachtig, imposant ding! Ja, denk ik dan. Maar niet als het zal instorten terwijl je er nog in zit.

Maar gelukkig kan ik nu in mijn bootje stappen. Ik haal de roeispanen op uit de gangkast en ik neem ze mee naar buiten. Er zijn drie stapjes naar beneden om in het boothuis te komen en dan kom ik vrijwel meteen met mijn hoofd in de spinnenwebben terecht. Ik installeer de roeispanen op hun plek en duw het bootje af. In de slotgracht van het grote, imposante kasteel is een klein verlaten eilandje waar je alleen met het bootje kunt komen. En daar zet ik mijn kwetsbare, rusteloze zelf even neer om rustig te mogen ademen. Het eilandje is niet mooi en idyllisch, het is er eigenlijk nogal een wildernis. Maar het is wel de plek waar ik kan zijn wie ik ben. Ook een beetje wild, misschien, net als het eilandje.